-
Rok 1954. Jaremianka mówi, że jedyne, w czym sprawdzają się władze, to przemoc i łamanie kręgosłupów
Maria Jarema była rzeźbiarką, malarką, performerką, kostiumografką, scenografką, aktorką i działaczką. - Pisała o statusie kobiet, przemocy wobec nich, zawłaszczaniu ich losów i ciał do celów ideologicznych. Jej opinie nie były wygodne - mówi Agnieszka Dauksza, która najpierw napisała jej biografię, a teraz zebrała jej teksty w tomie "Maria Jarema. Wymyślić sztukę na nowo".
-
"Mój ojciec był fajnym gościem. Był tak samo cudownym człowiekiem jak oprawcą"
Mama Mireczka, z którą konsultowałam powstanie książki, powiedziała: "Pisz, bo to komuś pomoże". Kwestionowałam to - mówi Aleksandra Zbroja, autorka książki "Mireczek. Patoopowieść o moim ojcu".
-
"Gdy słyszę rozmowy o Izraelu, wydaje mi się, że ludzie mówią o kraju, który nie istnieje"
Jego dziadek Hersz/Grzegorz Smolar zamieszkał w Izraelu. Ojcu, Aleksandrowi Smolarowi, do głowy nie przyszło, żeby tam osiąść. Piotr Smolar, autor książki "Zły Żyd", do Izraela pojechał zawodowo z własnej woli.
-
"Aborcja i antykoncepcja pojawiają się w papirusach medycznych sprzed niemal czterech tysięcy lat"
Jak tylko gatunek ludzki w miarę poznał mechanizm reprodukcji, natychmiast zaczął myśleć, co tu zrobić, żeby nie każdy seks kończył się ciążą i nie każda ciąża porodem - mówi Katarzyna Wężyk, autorka książki "Aborcja jest".
-
"Białorusini nie chcą już żyć w kołchozie, chcą żyć w nowoczesnym, europejskim kraju"
Nie chcieli burdy. Chcieli pokazać Łukaszence, jak wielu z nich się z nim nie zgadza i chciałoby jego odejścia. Chcieli mu pokazać, ile osób na niego nie głosowało, więc nie jest możliwe, by te ostatnie wybory wygrał - mówi Małgorzata Nocuń, współautorka książki "Łukaszenka. Niedoszły car Rosji".
-
"Zachorowała odpowiednia liczba dyrygentów, więc mogłam się wykazać"
Co się robi, kiedy skończy się studia dyrygenckie, bo przecież nie wysyła się CV? - Najpierw się panikuje i zastanawia, co dalej. Najważniejsze, żeby jak najwięcej dyrygować. Nieważne kim - mówi dyrygentka Marta Gardolińska, która jesienią obejmie funkcję dyrektorki muzycznej Opéra national de Lorraine w Nancy.
-
"Niektórzy mówili, że Mickiewicz wychodzi nocami z trumny, robi rozgardiasz w świątyni i obgryza świece"
Kiedy sprowadzono szczątki Mickiewicza do Krakowa i złożono je na Wawelu, nastały deszczowe lata. Galicyjscy chłopi uznali dość szybko, że to wina poety, który za życia miał być płanetnikiem, człowiekiem mającym władzę nad pogodą. Podkrakowski lud uważał, że trumnę poety należy wrzucić do Wisły, żeby problemy ustały - mówi Łukasz Kozak, autor książki "Upiór. Historia naturalna".
-
Karolina Sulej: Założyłam, że jeśli napotkam opór wśród byłych więźniów i więźniarek, zarzucę pracę nad książką
Maria Kowalska, żołnierka AK, która trafiła z innymi koleżankami do obozu w Stutthofie, pamięta, że ich liderka natychmiast zarządziła odpowiednie przysposobienie pasiaków, bo "warszawianki nie mogą wyglądać nieelegancko". To się może wydawać śmieszne, ale taki gest ratuje, daje nadzieję, zwraca sprawczość - mówi Karolina Sulej, autorka książki "Rzeczy osobiste. Opowieść o ubraniach w obozach koncentracyjnych i zagłady".
-
"Kowalska czekała na miłość do kobiety przez wiele lat i Dąbrowska spełniła te oczekiwania"
Nastoletnią Annę wychowywały siostry jej ojca, był to zimny chów z językiem francuskim i sztywną etykietą. Uczyły ją, że pewnych rzeczy się nie robi, pewnych granic się nie przekracza, a ona, w ramach buntu, nieraz to robiła - opowiada Sylwia Chwedorczuk, autorka książki "Kowalska. Ta od Dąbrowskiej", w rozmowie z Mikiem Urbaniakiem, opisując niezwykłe życie zapomnianej pisarki Anny Kowalskiej i jej partnerki, Marii Dąbrowskiej.
-
"Więźniowie się go strasznie bali, wzbudzał przerażenie". Historia Salomona Morela
W jego zeznaniach nie pojawiła się żadna wątpliwość, żadna skrucha, nic. Uważał, że wszystko było w porządku, takie były czasy. Nie miał absolutnie żadnej refleksji na temat swojego postępowania, nawet w prywatnych rozmowach. Dlatego kiedy wszczęto śledztwo przeciw niemu, był przekonany, że wyjdzie z niego suchą nogą - mówi Anna Malinowska, autorka książki "Komendant. Życie Salomona Morela".
-
Mirosław Tryczyk: W Jedwabnem zbyt szybko oceniliśmy mieszkańców
Polscy Sprawiedliwi, co jest faktem powszechnie znanym, bardziej niż Niemców bali się polskich sąsiadów i partyzantów z lasu. To właśnie polscy partyzanci mordujący w Trzciannem Żydów zabili panią Wasilewską. Uważali, że ukrywając Żydów, działa na szkodę Polski - mówi Mirosław Tryczyk, autor książki "Drzazga. Kłamstwa silniejsze niż śmierć".
-
"Przedmioty te skrycie pracowały na rzecz zbliżenia Polaków i Niemców"
Niedawno ktoś mnie spytał na Facebooku, czy napisałam tę książkę, bo uważam, że powinniśmy być wdzięczni Niemcom za drugą wojnę światową. I jak na coś takiego odpowiedzieć? - pyta Karolina Kuszyk, autorka książki "Poniemieckie".
-
"Papież lokówki", "Napoleon ondulacji". Jak Antoni Cierplikowski z Sieradza podbił świat
Antoni Cierplikowski nie jest w ogóle promowany przez polski świat mody. Próbowałam prześledzić publikacje dziennikarzy modowych oraz modowych blogerek, by zobaczyć, czy ktoś na przykład pojechał do Paryża, by się sfotografować przy rue Cambon 5, gdzie Antoine miał przez siedemdziesiąt lat swój salon. Niczego takiego nie znalazłam, choć pod adres związany z Coco Chanel idą się fotografować niemal wszyscy - mówi Marta Orzeszyna, autorka książki "Antoine de Paris".
-
"Była tam miłość i jednocześnie jakiś rodzaj piekła. Dla obojga"
Pola Nireńska i Jan Karski byli kompletnie różnymi ludźmi. Ona była wrażliwa i emocjonalna, impulsywna, wręcz gwałtowna. On był bardzo racjonalny i zasadniczy. Mieli też cechy wspólne, które nie ułatwiały im życia: inteligencję, upór i szczerość. Ratowało ich poczucie humoru - mówi Weronika Kostyrko, autorka książki "Tancerka i Zagłada. Historia Poli Nireńskiej".
-
Alfred Trzebinski zamordował dwadzieścioro dzieci. Z więzienia pisał do swojej córki: "Jesteś z dobrej krwi"
Wujek Alfred przeszedł w Auschwitz załamanie nerwowe, przestał jeść, chciał stamtąd uciekać. Ale nie uciekł. Może był tchórzem? Może karierowiczem? Może zatwardziałym nazistą? Może trybem w zbrodniczej maszynerii? - mówi Natalia Budzyńska, autorka książki "Dzieci nie płakały. Historia mojego wuja Alfreda Trzebinskiego, lekarza SS".
-
Pracował nad bombą atomową, po latach dostał Pokojową Nagrodę Nobla. Historia Józefa Rotblata
Jest coś absolutnie niezwykłego w tym, że facet, który się urodził, wychował i wykształcił w Polsce, rodowity warszawiak, dostaje Pokojową Nagrodę Nobla i niemal nikt u nas nie ma pojęcia o jego istnieniu. A w Anglii są budynki, sale wykładowe i stypendia jego imienia - mówi Marek Górlikowski, autor książki "Noblista z Nowolipek. Józefa Rotblata wojna o pokój".
-
Marcowi emigranci: My naprawdę nic od Polski nie chcemy
Paulina i Henryk Chmielniccy w 1968 roku wyjechali do USA. W Nowym Jorku, dokąd wtedy trafili, mieszkają do dziś. - Mówiło się kiedyś, że Polacy wysysają antysemityzm z mlekiem matki, ale ja się z tym nie zgadzam. Do dziś mamy w Polsce przyjaciół, którzy antysemitami nie są - opowiada Paulina Chmielnicka.
-
Dorota Segda: Instytucje, którymi kierują żądni władzy faceci, są zwykle nadęte, a ludzie w nich zastraszeni
W piekle powinien być kocioł dla tych, którzy nie pomagają innym. Niech się w nim smażą - mówi Dorota Segda, aktorka Narodowego Starego Teatru i rektorka Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie.
-
Chłopcy wyklęci. W Auschwitz było 122 więźniów z różowymi trójkątami. Tak oznaczano homoseksualistów
Z różowymi trójkątami trafiło do obozów od 10 do 15 tysięcy mężczyzn, 60 procent z nich nie przeżyło - mówi dr Joanna Ostrowska. Jak podkreśla, na zachód od Odry temat prześladowania homoseksualistów przez nazistowski system opresji został gruntownie przebadany. W Polsce to wątek wciąż niewygodny.