Polska Stories
Olga Gitkiewicz (ANNA LIMINOWICZ)
Olga Gitkiewicz (ANNA LIMINOWICZ)

Gdy przeanalizujemy definicje reportażu zawarte w słownikach czy opracowaniach naukowych, zauważymy sporo rozbieżności. Wiele definicji stawia na komponent prawdy – według nich reportaż to relacja z prawdziwych wydarzeń, tymczasem pytanie o prawdę jest właściwie filozoficzne, a nie reporterskie. W niektórych definicjach podkreślane jest to, że autor musi być świadkiem opisywanych wydarzeń, co przecież nie ma sensu w odniesieniu do na przykład reportaży historycznych.

Dla mnie reportaż jest jedną z form opowiadania o świecie, którego nie znamy, chociaż czasem to jest świat na wyciągnięcie ręki.

Ostatnio często słyszę, że reportaż zyskuje na znaczeniu. Możliwe, że tak jest, są przecież specjalne nagrody dla reporterek i reporterów, coraz więcej wydawnictw i mediów włącza reportaż do swoich planów wydawniczych. Ludzie chcą czytać reportaże, być może dlatego, że szukają opowieści o autentycznych wydarzeniach, o tym, co się zdarzyło – i chcą wiedzieć dlaczego. A dobry reportaż nie tylko relacjonuje, ale także stawia pytania i dobrze tłumaczy wiele zjawisk, nie tylko te, których bezpośrednio dotyczy.

Babcia

Lubię myśleć, że zostałam reporterką, bo jestem wnuczką mojej babki. Gdy się urodziłam, wyrwała dzienną kartkę z kalendarza z właściwą datą i zapisała na niej: "Dzisiaj urodziła się moja wnusia, babcia ma 49 lat". Miała prawie 50, ale według prawideł reportażu nie nagięła faktów, a przynajmniej nie zanadto: jej 50. urodziny jeszcze nie nadeszły.

Tę kartkę przechowywała przez wiele lat, aż do śmierci.

Trzymała w domu mnóstwo takich szpargałów. Notowała to, co wyczytała w prasie. Miała zeszyty, w których zapisywała: ten i ten aktor jest mężem tej i tej, a ich córka zajmuje się tym i tym. Królowa Jadwiga miała dziesięć lat, gdy zaczęła rządzić Polską. Nie jada się pomidorów z ogórkami. Nie mówi się "wziąść".

Ale nie czytała dużo. Wolała wyglądać przez okno, a jeszcze bardziej lubiła siadać z sąsiadkami na ławce i obserwować świat. Ktoś przechodził pod blokiem, ktoś kogoś odwiedzał, przejeżdżał – wtedy jeszcze z rzadka i zwykle było to wydarzenie – jakiś samochód. Potrafiły tak siedzieć całe popołudnie i nie było w tym wścibstwa, raczej nawykowa obserwacja, codzienna buchalteria, sprawozdanie z rzeczywistości: A. wróciła już z pracy, u B. będzie na obiad kapusta, do C. przywieźli węgiel.

Ruszamy z programem Polska Stories! Dziesięciu uczestników, którzy dojdą do finału, weźmie udział w bezpłatnym cyklu szkoleń dziennikarskich. Poprowadzi je wielokrotnie nagradzana reportażystka Olga Gitkiewicz (ANNA LIMINOWICZ)

Młodzi

Z czasem zaczęłam odkrywać to w sobie: siedziałam na jakiejś ławce w jakimś mieście, może nawet ręce zakładałam tak jak moja babka, i po prostu się rozglądałam. Czasem powstawał z tego siedzenia reportaż. Może więc reporterskie skłonności są genetyczne, niektórzy potrzebują tylko narzędzi?

Teraz nie piszę reportażu, ale niezmiennie jestem ciekawa. Jacy są młodzi reporterzy i młode reporterki? Skąd do nas napiszą? Czy wolą siedzieć na ławce, czy raczej biegać po ulicach, zagadując ludzi? Czy interesuje ich najbliższy świat, blok, ulica, osiedle, czy może ten dalszy? Chętnie ich wysłucham i chętnie coś podpowiem, pokażę moją szufladę z reporterskimi narzędziami, choć podejrzewam, że w projekcie Polska Stories i ja mnóstwo się nauczę.

***

Zapraszamy do Polska Stories

Polska Stories to kilkumiesięczne warsztaty dla młodych reportażystów i reportażystek, którzy rozpoczynają pracę w zawodzie. Masz już podstawowy warsztat dziennikarski, ale chcesz go polepszyć pod okiem doświadczonej redaktorki i reportażystki? Chcesz opowiedzieć ciekawą, ważną historię związaną z Twoim miejscem zamieszkania? Ten projekt jest dla Ciebie. Na zgłoszenia czekamy do 20 maja.

ZGŁOSZENIA DO KONKURSU

REGULAMIN

Olga Gitkiewicz – reporterka, redaktorka prasowa i książkowa, felietonistka miesięcznika „Znak". Współpracuje z Instytutem Reportażu. Jej książka „Nie hańbi" (wyd. Dowody na Istnienie, 2017) o polskim rynku pracy była nominowana do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego za reportaż literacki, Nagrody Literackiej Nike i Nagrody Newsweeka im. Teresy Torańskiej. „Nie zdążę" (wyd. Dowody na Istnienie, 2019), reportaż o transporcie publicznym w Polsce, zostało nagrodzone tytułem Reporterskiej Książki Roku Grand Press. W 2021 roku opublikowała esej biograficzny „Krahelska. Krahelskie", w tej chwili kończy pracę nad reporterską książką poświęconą przestrzeniom wspólnym i osobnym. W kwietniu 2022 roku została nominowana do Nagrody Literackiej m.st. Warszawy za „Krahelska. Krahelskie".

Weekend.gazeta.pl

Weekend.gazeta.pl Magazyn istnieje od ośmiu lat. Publikujemy w nim reportaże, pogłębione wywiady, sylwetki. Niezależnie od rodzaju tekstu najważniejsza jest dla nas dobra, wciągająca historia. Nasze artykuły doceniane są w prestiżowych konkursach. Siedem materiałów dziennikarskich opublikowanych w Weekend.gazeta.pl znalazło się wśród nominowanych i/lub w ścisłym finale Nagrody Newsweeka im. Teresy Torańskiej, dwa artykuły zauważono w konkursie Uzależnienia XXI wieku prowadzonym przez Fundację Inspiratornia. Dziennikarze zostali docenieni także w takich konkursach, jak Polsko-Niemiecka Nagroda Dziennikarska im. Tadeusza Mazowieckiego, Festiwal Wrażliwy i Kryształowe Pióra.

WYRÓŻNIONE ARTYKUŁY WEEKEND.GAZETA.PL