I
Co można znaleźć w pochwie?*
Na przykład plik banknotów studolarowych.
Nie dziwię się, że pacjentka chciała go wyjąć.
Nie ona chciała, tylko boss, który ją przyprowadził, chciał odzyskać pieniądze. Może kazał jej przewieźć je przez granicę? Nie wiem.
Co jeszcze potrafią sobie włożyć pacjentki?
Były jakieś spinki, koraliki, końcówka od dezodorantu.
Izabela Falkowska, ginekolog położnik ze Szpitala Klinicznego im. Ks. Anny Mazowieckiej przy ul. Karowej w w Warszawie
II
- Izba przyjęć. Ostry stan zapalny u pacjentki, młodej dziewczyny. Razem z nią jest jej matka. Szybka decyzja, wypisanie recepty, po czym tekst mamusi: ,,Czy mógłby pan przepisać jeszcze jedno opakowanie, bo mamy tego samego partnera seksualnego?".
Prof. dr hab. med. Romuald Dębski, szef Kliniki Ginekologii i Położnictwa CKMP w Szpitalu Bielańskim
III
- Młoda kobieta dzwoni i mówi, że zaszła w ciążę. Super, moje gratulacje. ,,Ale zaszłam w tę ciążę w czasie stosunku przerywanego". ,,Proszę pani, to nie jest najlepsza metoda antykoncepcji" - odpowiadam. ,,Panie doktorze, czy jeśli mieliśmy stosunek przerywany, to dziecko urodzi się w całości?". Ona nie żartowała.
Piotr, ginekolog ze szpitala powiatowego na Śląsku
IV
- Przez jakiś czas miałem dyżury w pogotowiu. Kiedyś, o trzeciej, czwartej nad ranem, otwierają się drzwi, patrzę nikogo nie ma. Mówię do pielęgniarki: ,,Niech pani zobaczy, co się dzieje". Ona wygląda i krzyczy przerażona: ,,O Jezu, leżą na podłodze!". Ludzie z pierwszych stron gazet: znana aktorka i równie znany aktor. On prosi: ,,Panie doktorze, niech pan jej to wyjmie. To ja jej wsadziłem". I wyciągnąłem z pochwy kieliszek do wódki.
Marek, specjalista z zakresu ginekologii i położnictwa oraz endokrynologii
V
Zdarzają się też inne historie. Na przykład pacjentka z cebulą włożoną do pochwy.
Co takiego?
Mąż jej włożył na siłę, bo się źle zachowywała w domu. Trafiają się pacjentki, którym trzeba wyjąć z pochwy prezerwatywę albo utknięte tampony. Różne rzeczy można znaleźć w pochwie.
Dorota, ginekolog ze szpitala powiatowego
VI
- W gabinecie. Pacjentka z silnymi upławami. Smród okropny. Musiałam otworzyć okna. Delikatnie ją pytam: ,,Nie przeszkadza pani ten zapach?". A ona: ,,Trochę przeszkadza, ale mąż tak lubi".
Joanna, ginekolog ze szpitala klinicznego w Warszawie
VII
- W tamtym roku przyjechała do kliniki pacjentka, która nie wiedziała, że jest w ciąży, a była w dwudziestym ósmym tygodniu. Dziecko miało powyżej tysiąca gramów. Jej chłopak stoi pod porodówką, oburzony, że nikt go o niczym nie informuje, więc mu mówię: ,,Pana dziewczyna jest w ciąży, będziemy rodzić". ,,Aha - odpowiada. - A czy dziecko jest zdrowe?". ,,Dlaczego pan pyta?" ,,Bo gdybym wiedział o ciąży, tobyśmy tak nie imprezowali".
Prof. dr hab. med. Hubert Huras, szef Kliniki Położnictwa i Perinatologii Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie
***
"Narodziny to zawsze jest radość"
O profesorze Romualdzie Dębskim, ginekologu położniku, szefie Kliniki Ginekologii i Położnictwa Szpitala Bielańskiego w Warszawie, jest w mediach nieustająco głośno. Czekam na profesora pod gabinetem kilkadziesiąt minut, bo krąży pomiędzy salką wykładową a oddziałem. Jest wiecznie zajęty. W końcu się zjawia. Charakterystyczny szybki chód, lekko pochylona sylwetka. Zaprasza do gabinetu.
Poród robi na panu jeszcze wrażenie?
Narodziny to zawsze jest radość. Dzisiaj była śmieszna sytuacja, bo akurat się urodziły same pośladki, nie było jeszcze dalszej części ciała dziecka. Instrumentariuszka mówi: ,,O, jaka ładna dziewczynka", po czym za chwilę wyskoczyły jajka.
Jaki jest odsetek cięć u pana na oddziale?
Połowa.
Podobno ostatnio pan profesor powiedział, że dziećmi pacjentek, które przychodzą na cięcie cesarskie ze wskazaniem od psychiatry, powinni zająć się ojcowie.
Owszem, bo jeżeli się okaże, że kobieta zrobi dziecku krzywdę, to my jako lekarze możemy odpowiadać za to przed sądem. Dlatego w naszym szpitalu prowadzimy poporodowe konsultacje psychiatryczne u pacjentek z tokofobią. W każdym przypadku lekarz psychiatra wydaje zaświadczenie, że kobieta może się opiekować noworodkiem. Oczywiście, jeśli występuje wyłącznie tokofobia, nie trzeba tego robić. Ale często kobiety zjawiają się z całą listą zaburzeń.
A jak rodzą lekarki? Cięciem czy naturalnie?
Mam koleżanki, położne, które rodziły drogami natury, ale myślę, że one stanowią zaledwie 20 procent w swojej grupie. Ogromna większość decyduje się jednak na cięcie cesarskie. Tak naprawdę efektywne cięcie cesarskie wcale nie jest groźniejsze niż normalny poród. Gdybyśmy policzyli, to ryzyko powikłań jest podobne, zarówno u matki, jak i u dziecka. Ale jeśli chodzi o dziecko, to powikłania po porodzie drogami natury są gorsze. Na pewno po porodzie cięciem cesarskim, szczególnie przedwczesnym, występuje większe ryzyko zaburzenia oddychania u dziecka. Mamy tak zwany zespół mokrych płuc i tak dalej, ale nie mamy wylewów do ośrodkowego układu nerwowego ani do głowy. Ja już bym wolał mieć na oddziale dziecko, które będzie potrzebowało surfaktantu [środek wykorzystywany w leczeniu zespołu ostrych zaburzeń oddychania (RDS) u wcześniaków - przyp. red.] niż takie, które będzie miało wylew i nie będzie miało główki.
Kolejny kontrowersyjny temat: ruch antyszczepionkowy.
Ostatnio ruch antyszczepionkowy to w Polsce bardzo popularne zjawisko, które musi się skończyć procesami sądowymi. Wiem, że wytoczono proces rodzicom, których dziecko zmarło z powodu krztuśca. Ja rozumiem dramat tych ludzi, ale tego typu sytuacje muszą być nagłaśniane. Bo dlaczego ja jako rodzic mam wysyłać dziecko do przedszkola razem z dziećmi, które nie są zaszczepione? Dlaczego moje dziecko ma być narażone na większe ryzyko zachorowania, bo ktoś ma takie przekonania?
W pańskim szpitalu były głośne sprawy tego typu.
Raz mieliśmy tu ekstremalną sytuację. Pacjentka przyjęta do porodu po dwóch, trzech dniach po odpłynięciu płynu owodniowego. Urodziła bardzo ładnie, normalnie, z tym, że niestety, po odejściu płynu owodniowego dziecko wykazało cechy zakażenia, miało wysokie CRP (białko C-reaktywne, wskaźnik stanu zapalnego) i tak dalej. Padło hasło, że trzeba tego dzieciaka wyleczyć, nie można go tak wypuścić do domu. Niestety, ojciec się nie zgodził. Co więcej, spróbował wykraść noworodka ze szpitala. Wezwano pomoc: policjant siedział pod gabinetem, rodzice zostali czasowo pozbawieni praw rodzicielskich. Błyskawicznie mieliśmy wyrok sądu, to się akurat załatwia od ręki. Dzieciak został podleczony, wszystko skończyło się dobrze. Jego życie naprawdę było zagrożone.
Czy pana profesora coś jeszcze zaskakuje?
Ile to razy... Bozia czasem karze mnie za zarozumiałość (uśmiech). Parę razy w życiu zdarzyło mi się usiąść przy aparacie USG i powiedzieć, że już chyba wszystko widziałem, co można zobaczyć, po tych trzydziestu pięciu latach. A następnego dnia przychodzi pacjentka, która ma coś nowego, czego nie potrafię zinterpretować.
Co na przykład?
Ostatnio miałem taki bardzo spektakularny przypadek, bo to zaledwie jeden z kilku na świecie. Mam na myśli pacjentkę, która w ciąży miała rozpoznaną torbiel moczownika. Większość ludzi nawet nie wie, co to jest moczownik. A on w okresie życia płodowego łączy pęcherz moczowy z pępkiem: rurka, która potem całkiem zarasta, jest pasem z tkanki łącznej. Ta kobieta miała przed macicą brzydko wyglądającą torbiel, rosnącą w trakcie ciąży. Zdecydowaliśmy, że zrobimy jej laparoskopię, bo nie wiedzieliśmy, co to za twór, do tego w dziwnej lokalizacji. Ja pierwszy raz w życiu to widziałem i podejrzewam, że już nie zobaczę. Zrobiła się z tego kilkunastocentymetrowa torbiel, większa niż macica ciężarna. Ponieważ to była dopiero siedemnastotygodniowa ciąża, dało się jeszcze spokojnie wykonać zabieg za pomocą laparoskopii. Wszystko dobrze się skończyło.
***
Banalna sprawa. Przewlekły stan zapalny w pochwie. Pacjentka oświadcza, ma do tego prawo, że nie chce być badana. W takiej sytuacji w kartę wpisuje się: ,,odmowa badania". Najpierw przepisuję jedne leki dopochwowe, po jakimś czasie ona przychodzi i mówi, że jej nie pomagają. Przepisuję inne leki, też okazują się nieskuteczne. ,,Proszę pani, przepraszam bardzo, muszę jednak panią zbadać". Badam i co znajduję w pochwie? Gazę, a w środku zawinięty liść. Wyciągam to wszystko, może pani sobie wyobrazić, jak to pachniało, jak wyglądało. Włożyła sobie liść kapusty, bo koleżanka jej powiedziała, że pochwę najlepiej zakwasić kapustą.
Marek, specjalista z zakresu ginekologii i położnictwa oraz endokrynologii
Przychodzą z rzadka, zazwyczaj bardzo zawstydzone. Przełożona zakonu prosi o to, by przyjmować je po godzinach. Powód? Habit w poczekalni budzi niezdrową sensację, zupełnie jakby zakonnice nie miały żadnych narządów płciowych. A przecież to też człowiek, też pacjentka. Dla mnie nie ma żadnej różnicy. Wszystkie jesteśmy zbudowane podobnie. Oczywiście takie wizyty są nieco inne, bo zakonnice nie współżyją, nie proszą o środki antykoncepcyjne. Dla nich najważniejsze jest tylko to, czy są zdrowe, czy nic złego się nie dzieje. Kiedyś u jednej młodej zakonnicy znalazłam zmianę nowotworową. Powiedziała: ,,Będę się modliła, na pewno wyzdrowieję". Tej wiary im zazdroszczę, pewnie łatwiej się z nią żyje.
Krystyna, ginekolog z dużego miasta w centralnej Polsce
Pewna młoda kobieta w ciąży przyszła do mojego gabinetu na pierwsze USG. Z przerażeniem stwierdziłem, że wygląda to na skomplikowaną wadę płodu, bezczaszkowca. Matka może podjąć próbę porodu, jednak musi mieć świadomość, że dziecko umrze. Napisałem, że zachodzi podejrzenie takiej wady, i mówię do pacjentki: ,,Bardzo panią proszę o pilne skontaktowanie się ze specjalistą (tu podałem nazwisko). Sprawa jest naprawdę bardzo poważna". Kobieta zabrała wyniki i poszła. Po wielu dniach do mojego gabinetu wchodzi pacjentka zapisana na USG, dwudziesty któryś tydzień ciąży. Patrzę na nią, przyglądam się jej i pytam: ,,A czy pani nie jest tą pacjentką, która miała pojechać pilnie do szpitala?". ,,Tak". ,,A zatem proszę mi pokazać wynik wykonanego tam USG". ,,Ale ja tam nie pojechałam". ,,A dlaczego nie?" ,,No bo myślałam, że nic złego się nie dzieje i że dziecko jakoś się naprawi". Horror. Musiała donosić tę ciążę z płodem bez głowy aż do porodu naturalnego.
Piotr, ginekolog z Warszawy
***
Na bogato
Poród w prywatnej klinice położniczej kosztuje od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. Często wnętrza bardziej przypominają pięciogwiazdkowe hotele niż sale szpitalne. Eleganckie meble, nastrojowe dodatki, wanny i prysznice z hydromasażem. Do tego wszelkie możliwe udogodnienia: klimatyzacja, nawilżacze powietrza, Internet, telewizory. Zazwyczaj w skład pakietu porodowego wchodzą badania KTG przed porodem oraz dwie - trzy wizyty u położnej. W placówkach prywatnych odsetek porodów znieczulanych sięga niemal 100 procent. Stosunkowo łatwo też o cięcie cesarskie na życzenie. Są ośrodki, gdzie w ogóle nie prowadzi się porodów drogami natury. Ale możliwe są też niekonwencjonalne rozwiązania, na przykład można mieć poród lotosowy, a więc bez przecinania pępowiny (sama odpada w ciągu kilku dni). Niektóre miejsca reklamują "pielęgnowanie transkulturowe", czyli przestrzeganie zasad obowiązujących w mniejszościach religijnych (judaizm, islam, świadkowie Jehowy) czy narodowych (Romowie). W najlepszych szpitalach prywatnych są oddziały intensywnej opieki medycznej nad noworodkiem wyposażone w supernowoczesny sprzęt do resuscytacji niemowląt.
Większość gwiazd i celebrytek rodzi w prywatnych klinikach. Niektóre jednak decydują się na poród w szpitalu państwowym. Kilkanaście lat temu sensacją był poród Edyty Górniak, która wybrała szpital miejski w Łomży. W 2004 roku aktorka Małgorzata Kożuchowska urodziła syna naturalnie w szpitalu Świętej Rodziny na Madalińskiego w Warszawie. Wokalistka Patrycja Markowska na miejsce porodu wybrała szpital Bielański. Pod koniec ubiegłego roku w jednym z warszawskich szpitali państwowych urodziła syna aktorka Magdalena Boczarska.
Gabinet prywatny na Mokotowie. W poczekalni czeka znana aktorka, mama trójki dzieci. Wiele pacjentek to znane kobiety, sporo jest aktorek, celebrytek, bizneswomen.
Sławne i bogate kobiety to chyba wyjątkowo wymagające pacjentki?
Najczęściej pacjentka chce być w ciąży, ale nie ma ochoty zmieniać swojego trybu życia. Jedna z bardzo znanych kobiet nie wyobrażała sobie, że miałaby przestać biegać. A to wcale nie był żaden krótki jogging, tylko długi bieg codzienny, po dziesięć, piętnaście kilometrów. Bardzo długo musiałem jej tłumaczyć, czym to może grozić.
Która jeszcze dała się panu we znaki?
Pewną nadaktywną bizneswoman musiałem, w cudzysłowie, niemal za nogę przywiązać do łóżka. Dwudziesty drugi tydzień ciąży, a ona chce jeździć po świecie, pracować za dwie. Tłumaczyłem, że może w ten sposób wywołać poród przedwczesny, i to za parę tygodni. Takie dzieci, owszem, przeżywają, ale w słabszej kondycji, po wielu operacjach.
Czy osoby zamożne oczekują nadzwyczajnego traktowania?
To nie zawsze idzie ze sobą w parze: zamożność i wyjątkowe wymagania. Moją pacjentką była pewna kobieta, która posiada kilkaset hektarów ziemi. Genialna. Przychodziła, badała się, współpracowała. Ale niekiedy spotykam się też z postawą "płacę i wymagam".
Problem polega na tym, że nasza cywilizacja - dotyczy to również cywilizacji medycznej - nie znosi błędów. Coś na zasadzie: "Dlaczego ten samochód miał wypadek, skoro jest wyposażony we wszystkie systemy?" oraz "Dlaczego zjeżdżając na nartach, mając najlepsze buty, najlepsze deski, połamałem sobie nogi?". Polska pacjentka coraz częściej wymaga od lekarza, aby ciąża i poród przebiegały wzorcowo, a na to, niestety, wciąż nie mamy wielkiego wpływu...
Znane kobiety w ciąży...?
U pacjentek obowiązują tak zwane stereotypy charakterologiczne. Pani bizneswoman ma wszystko poukładane, to typ zadaniowy. Planuje macierzyństwo w konkretnym terminie. Pamiętam rozmowę, w której powiedziałem jednej pacjentce, że oczywiście z medycznego punktu widzenia uczynię wszystko, żeby ona w lipcu zaszła w ciążę, tak jak sobie życzy. Ale poprosiłem, by pamiętała, że mimo wszystko istnieje jeszcze tak zwany czynnik zewnętrzny. Nie mamy na pewne rzeczy wpływu i jednak może być tak, że kobieta zajdzie w ciążę w październiku, w listopadzie albo dopiero za rok. Albo w ogóle. A cóż ona na to?
,,Udowodnię panu doktorowi, że zajdę w ciążę w lipcu!". I zaszła?
Nie pamiętam. Mogę tylko powiedzieć, że wiedza każdego z nas, ginekologów, pracujących z ludźmi z pierwszych stron gazet, jest tak ogromna, jeżeli chodzi o ich choroby, dolegliwości, i sytuacje życiowe, że gdybyśmy się skrzyknęli w kilka osób i napisali książkę, toby się Polska zatrzęsła w posadach (uśmiech).
Znajoma terapeutka par powiedziała, że najtrudniejszą grupą są prawnicy, a najbardziej elastyczną informatycy.
Zawód predysponuje do pewnego rodzaju systemów myślowych. Jeżeli aktor jest celebrytą, a celebryta jest ekshibicjonistą, to będzie się puszyć jak paw. Jeżeli przyjdzie typ naukowy, to może być niełatwym pacjentem, bo "wie lepiej".
Niech pani sobie wyobrazi, że siedzi tutaj, w gabinecie, na moim miejscu, a ja jestem pacjentem. Pani opowiada mi o badaniach, o planowanej operacji, a ja biorę notes i wszystko notuję. Tak się zdarza, a ja za tym nie przepadam.
Kto tak robi?
Najczęściej prawnicy.
Jan, ginekolog z Warszawy
*Fragmenty książki "Ginekolodzy. Tajemnice gabinetów" Izy Komendołowicz
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś do końca nasz artykuł. Jeżeli Ci się podobał, to wypróbuj nasz nowy newsletter z najciekawszymi i najlepszymi tekstami portalu.
KLIKNIJ, BY ZAPISAĆ SIĘ NA NEWSLETTER >>>
Iza Komendołowicz. Dziennikarka z ponad dwudziestoletnim doświadczeniem, ma na koncie setki wywiadów i reportaży. Autorka "Elki", biografii Elżbiety Czyżewskiej, współautorka "Podwójnie urodzonego", wywiadu rzeki z Witoldem Pyrkoszem. Dziennikarstwo to jej praca, pasja i miłość. Ale kiedyś marzyła, żeby zostać lekarzem i ratować ludzi.