Rozmowa
Egzamin gimnazjalny w cz瘰tochowskiej szkole (fot: Grzegorz Skowronek/Agencja Wyborcza.pl)
Egzamin gimnazjalny w cz瘰tochowskiej szkole (fot: Grzegorz Skowronek/Agencja Wyborcza.pl)

Szko豉 da豉 wam w ko嗆?

Dariusz Napora:

Da豉. Chodzi貫m do szko造 sportowej. Relacje mi璠zy dzie熤i a doros造mi oparte by造 na wsp馧zawodnictwie, na przemocy emocjonalnej i fizycznej. Karne okr捫enia na wuefie, zakaz opuszczania sali, system nagan - to by這 na porz康ku dziennym. Trenerzy pozwalali sobie na szturchanie i popychanie uczni闚. By貫m 鈍iadkiem, jak trener uderzy dziecko w twarz. Nie poni鏀 konsekwencji, mimo 瞠 wszyscy wiedzieli, co zrobi.

Wtedy, jako dzieciak, uwa瘸貫m, 瞠 tak to powinno wygl康a, chocia z czasem coraz bardziej si buntowa貫m. W dokumentach mia貫m wpisane, 瞠 jestem krn帳rnym dzieckiem. Prawie nie sko鎍zy貫m przez to szko造.

Przemys豉w Danowski:

M鏬豚ym sypa takimi przyk豉dami jak z r瘯awa. W podstaw闚ce nale瘸貫m do subkultury New Wave, w zwi您ku z tym przez nauczycieli z g鏎y traktowany by貫m jako "dysfunkcyjny", "niegrzeczny". Moja wychowawczyni bardziej interesowa豉 si tym, 瞠 mam dziwn fryzur, ni tym, 瞠 doszed貫m do trzeciego etapu olimpiady chemicznej. Pami皻am, jak w liceum, na polskim, napisa貫m felieton o "eteromanii", czyli uzale積ieniu mojego ojca od medi闚 informacyjnych. Nauczycielka postawi豉 mi niedostateczny, bo by豉 przekonana, 瞠 to nie ja jestem autorem, 瞠 pewnie sk康 to przepisa貫m. Gdy nie by豉 w stanie wskaza 廝鏚豉, postawi豉 mi czw鏎k z minusem. Ta sama nauczycielka pr鏏owa豉 mnie obla na maturze. Kiedy trzeci raz wyszed貫m do toalety podczas pisania wypracowania z polskiego - mia貫m rozwolnienie na tle nerwowym - zagrozi豉, 瞠 nast瘼ne wyj軼ie oznacza koniec pisania. Uda這 mi si dotrwa do ko鎍a. Zda貫m t matur tylko dzi瘯i dyrektorce szko造, r闚nie polonistce, kt鏎a o mnie powalczy豉. Moje oceny zale瘸造 od tego, czy dany nauczyciel mnie lubi, czy nie.

Warsztaty rodzinne 'Przestrzenie miasta' zorganizowane przez Skende Shopping i Fundacj Rozwoju Designu LuCreate (fot. Jakub Orzechowski/ Agencja Gazeta)

I na koniec taki k御ek: w liceum mieli鄉y wuefist alkoholika. Kt鏎ego dnia wytacza si z kantorka i wpada na mnie. Pijany. Daje mi 20 z這tych i m闚i, 瞠bym poszed mu kupi fajki. Id do kiosku. Po drodze zapalam jednego. Gdy wracam, znajduj go na sto堯wce, jak je zup z innymi nauczycielami. Podchodz do stolika i wr璚zam mu fajki i reszt. Miny nauczycieli - bezcenne. To by這 elitarne liceum im. Joachima Lelewela na 皋liborzu, klasy "autorskie", cokolwiek to oznacza這...

Nie wszyscy maj z貫 do鈍iadczenia ze szko造.

P.D.:

Oczywi軼ie, 瞠 nie. Na pewno s tacy, kt鏎zy 鈍ietnie odnajduj si w tym systemie. Ale co z tymi, na kt鏎ych potrzeby szko豉 w 瘸den spos鏏 nie odpowiada? Ka盥e dziecko jest inne, a wszystkim proponuje si dok豉dnie ten sam model nauki. I musz si do niego dostosowa nie tylko dzieci, ale r闚nie rodzice. To nie jest tak, 瞠 tylko dziecko idzie do szko造, razem z dzieckiem do szko造 idzie ca豉 rodzina. Dla mnie koszmarem by這 to, 瞠 ko鎍z帷 prac o drugiej w nocy - czasem i o tej porze ko鎍z nagrania - musz wsta rano, 瞠by zawie潭 dziecko do przedszkola. System edukacji nie uwzgl璠nia tego, 瞠 niekt鏎zy rodzice maj nienormowany czas pracy.

A mo瞠 to, 瞠 musicie by na 鏀m w szkole, jest wa積e, bo dziecko wie, 瞠 to nale篡 do jego obowi您k闚. Ka盥y psycholog dzieci璚y powie, 瞠 dzieciom nale篡 wyznacza granice.

P.D.:

I tu pojawia si problem wolno軼i. Dlaczego ja uznaj, 瞠 w ramach mojej wolno軼i mam prawo ogranicza wolno嗆 dziecka? Wszyscy potrzebujemy zasad, ale chcia豚ym, 瞠by zasady, w jakich funkcjonuj zar闚no dzieci, jak i doro郵i, opiera造 si na wzajemnym szacunku.

D.N.:

Obowi您ki s wa積e, ale problem polega na tym, 瞠 sytuacji, w kt鏎ych dziecko co musi, bo tak chce doros造, jest w ci庵u dnia mn鏀two. Dochodzi do momentu, w kt鏎ym ono w豉軼iwie nie podejmuje samodzielnie decyzji. A jednocze郾ie rodzic oczekuje: jak doro郾iesz, to chcia豚ym, 瞠by by samodzielnym cz這wiekiem. Ale na razie masz wykonywa polecenia.

Egzamin gimnazjalny (fot. Grzegorz Skowronek/Agencja Gazeta)

P.D.:

Jak mog oczekiwa, 瞠by moje dziecko wyros這 na odpowiedzialnego cz這wieka, je郵i przez ca貫 篡cie by這 sterowane zewn皻rznie?

Czyli "hulaj dusza, piek豉 nie ma"? Wprowad幟y edukacyjny anarchizm? A potem te wychowywane bezstresowo dzieci, kt鏎e wszystko w dzieci雟twie mog造, nie potrafi odnale潭 si w rzeczywisto軼i. Nie wszystko w 篡ciu jest przyjemne i 豉twe, i dzieje si wtedy, kiedy ja mam na to ochot.

P.D.:

To nie jest tak, 瞠 w moim domu nie ma zasad, s one jednak tworzone przeze mnie i moj rodzin, na bie膨co negocjowane. Po prostu nie rozumiem, dlaczego mam by niewolnikiem pa雟twowo軼i tylko dlatego, 瞠 urodzi貫m si na tym skrawku Ziemi? W Polsce jest przymus nauki, zwany obowi您kiem szkolnym. Czyli nie mo瞠sz postanowi, 瞠 twoje dziecko b璠zie uczy這 si czego innego, w innym tempie ni zak豉da podstawa programowa. Centralizacja zmierza do unifikacji, to dzia豉nie totalitarne.

A potem tw鎩 doros造 syn p鎩dzie do pracy i nie b璠zie w stanie si do nikogo dostosowa, bo b璠zie mia swoj wizj wszystkiego.

P.D.:

R騜norodno嗆 spojrze w ramach jednej firmy to zas鏏, a nie problem. Poza tym firm jest mn鏀two, je郵i w jednej si nie dogada, bo kultura pracy nie b璠zie mu odpowiada, p鎩dzie do innej. Albo otworzy w豉sn. Tak w豉郾ie wygl康a 鈍iat - ludzie spotykaj si, nawi您uj kontakt, nie dogaduj si, to si rozchodz i szukaj dalej, pr鏏uj inaczej.

D.N.:

Wracaj帷 do podstawy programowej. Ja nie wiem, co dla mojego dziecka b璠zie lepsze w danym momencie: to, 瞠 b璠zie wali這 kijem w b瑿en, uczy這 si pisania literek czy mo瞠 geometrii przestrzennej, graj帷 w Minecrafta. Pani minister edukacji te tego nie wie. Nie rozumiem wi璚, dlaczego mia這by nie robi jakiejkolwiek z tych rzeczy, je郵i to jest co, co w tej chwili najbardziej je anga簑je.

A co, je郵i b璠zie chcia這 gra w gr, w kt鏎ej g堯wnym celem jest zabijanie?

P.D.:

Rodzic jest po to, 瞠by interesowa si tym, co robi jego dziecko i uczy go selekcji tre軼i, kt鏎e s w jego zasi璕u. To prawda, 瞠 przemoc jest g堯wnym sposobem interakcji w grach. Dlatego wa積e, aby game developerzy nabrali 鈍iadomo軼i, jak wa積 rol odgrywaj we wsp馧czesnym 鈍iecie, 瞠 to oni dzi kszta速uj przysz貫 pokolenia. Ale nie wszystkie gry zawieraj przemoc, nie tylko o ni w nich chodzi. Na potrzeby Assassin's Creed: Unity zosta豉 stworzona cyfrowa wersja katedry Notre Dame. Model jest tak dok豉dny, 瞠 najprawdopodobniej zostanie u篡ty do doprowadzenia katedry do stanu sprzed po瘸ru.

Je郵i chcesz do kogo dotrze, musisz m闚i w jego j瞛yku. Dzi j瞛ykiem m這dych s mi璠zy innymi gry komputerowe. Nauczycieli, kt鏎zy to rozumiej, mo積a policzy na palcach jednej r瘯i. Wsp馧czesna szko豉 przede wszystkim nie nad捫a za zmieniaj帷ym si 鈍iatem. Tyle si m闚i o cyfrowej szkole, ale w podstawie programowej wci捫 jest wy陰cznie nauka pisania na papierze. A od dwudziestu lat najpopularniejszym sposobem zapisywania informacji jest ten za pomoc klawiatury. Ale podstawa programowa wci捫 nie obejmuje nauki pisania bezwzrokowego.

Coraz bardziej popularne staje si te narz璠zie Google'a speech2text [rozpoznawanie mowy i przekszta販anie jej w tekst - przyp. red.]. Za kilka lat klawiatura wyl康uje na p馧ce w muzeum obok ka豉marza i maszyny do pisania. Ale do tego czasu powinni鄉y si uczy szybkiego i bezwzrokowego pisania na klawiaturach.

Ludzie krytykuj podstaw programow, posi趾uj帷 si argumentem, 瞠 jako doro郵i w og鏊e nie korzystaj z umiej皻no軼i czy wiedzy wyniesionej ze szko造. To pokr皻na logika. Rozwi您ywanie r闚na rozwija m霩g, podobnie jak nauka kaligrafii czy robienie notatek r璚znie. Nie wszystko, czego uczymy si w szkole, musi mie bezpo鈔ednie prze這瞠nie na praktyk.

P.D.: Jasne, 獞iczenie jest warto軼iowe, ale 獞iczy m霩g mo積a w r騜ny spos鏏, nie tylko pisz帷 na papierze, ale te na przyk豉d graj帷 w gry. Zosta這 udowodnione , 瞠 osoby, kt鏎e osi庵aj wysokie wyniki w grach komputerowych, osi庵aj r闚nie wysokie wyniki w innych dziedzinach. A o tym, jakie te 獞iczenia b璠 i kiedy je wprowadza, chcia豚ym decydowa ja, wsp鏊nie z moim dzieckiem. Nie podoba mi si, 瞠 wi瘯szo嗆 przedmiot闚 w szkole prowadzi si w oderwaniu od rzeczywisto軼i. Dla mnie to jest marnowanie czasu. Wola豚ym, 瞠by dzieci wi瘯szo嗆 czasu sp璠za造 na mie軼ie, odwiedza造 r騜ne miejsca, na przyk豉d taki bar wietnamski. Spr鏏owa造by prawdziwej zupy pho, pozna造 prawdziwego Wietnamczyka, a nie siedzia造 w 豉wkach i czyta造 o pho w podr璚zniku, tkwi造 w jakiej sztucznie urz康zonej kulturze wewn皻rznej, kt鏎a nie ma 瘸dnego prze這瞠nia na realny 鈍iat.

W firmie nie pracujesz wy陰cznie z lud幟i w swoim wieku, ale tak瞠 z osobami, kt鏎e r闚nie dobrze mog造by by twoimi babciami. Nie jeste鄉y podzieleni na grupki, jak w szkole. 安iat jest pi瘯ny i r騜norodny, i tego chc uczy swoje dzieci.

M闚isz, 瞠 dzieci mog造by uczy si, graj帷 w gry. Jednocze郾ie coraz wi璚ej jest dzieci uzale積ionych od gier komputerowych, od Internetu, nowych technologii.

P.D.:

Oczywi軼ie, wszystko ma swoje ciemne i jasne strony, ale prawda jest taka, 瞠 od nowych technologii nie uciekniemy, nie zmusimy dzieci, 瞠by przesta造 gra w gry. Musimy si nauczy funkcjonowa w tym 鈍iecie, kt鏎y nie b璠zie zwalnia, ale wr璚z przeciwnie - b璠zie wci捫 przyspiesza.

Uwa瘸sz, 瞠 powinno si znie嗆 obowi您ek nauki?

P.D.:

Jestem za zniesieniem wszelkich obowi您k闚, w tym szkolnictwa. Wyznaj filozofi woluntaryzmu.

A co z dzie熤i z rodzin dysfunkcyjnych, dla kt鏎ych ten obowi您ek to jedyna szansa na zdobycie jakiegokolwiek wykszta販enia?

P.D.:

Problem polega na tym, 瞠 z my郵 o tych jednostkowych przypadkach tworzy si opresyjny system dla czterdziestu milion闚 innych ludzi. Paradoksalnie najwi璚ej zaniedbanych edukacyjnie os鏏 spotka貫m w豉郾ie w szko豉ch publicznych. Mia貫m koleg闚, kt鏎zy nie umieli pisa i czyta w sz鏀tej klasie podstaw闚ki. To, 瞠 posadzisz dziecko z dysfunkcyjnej rodziny w 豉wce, nie sprawi, 瞠 jego problemy si rozwi捫. My郵, 瞠 w szkole jego problemy mog si nawet nasili, bo szko豉 nie pomaga, ale wymaga.

Wasze dzieci uczy造 si w szkole demokratycznej [szko造 opieraj帷e si na poznawaniu i eksperymentowaniu, nauczyciel w relacji z uczniem jest mentorem i opiekunem, kt鏎y motywuje dziecko do samodzielnego si璕ania po wiedz - przyp. red.], w tej chwili ucz si w ramach edukacji domowej. Jak wygl康a taka nauka?

D.N.:

Mam siedmioletniego syna i czteroletni c鏎k. Maria chodzi jeszcze do przedszkola publicznego. Sta uczy si sam. Jest odpowiedzialny za to, 瞠by zorganizowa sobie zaj璚ia, kt鏎e w jaki spos鏏 nawi您uj do podstawy programowej. Czasem uczy si kilka godzin dziennie, czasem kilka minut. My jako rodzice doskonale znamy tre嗆 podstawy, wi璚 pomagamy mu w organizacji tych zaj耩. Zanim wprowadzili鄉y edukacj domow, przeprowadzili鄉y d逝g rozmow na temat tego, co jest potrzebne, 瞠by zda egzamin.

Sta wi瘯szo嗆 aktywno軼i zwi您anych z nauk wykonuje z przyjemno軼i. Uwielbia czyta. Ch皻nie pisze opowiadania i historyjki. Doro郵i pomagaj mu wy陰cznie w nauce j瞛yka angielskiego - chodzi na zaj璚ia dwa-trzy razy w tygodniu, sam decyduje, czy chce na nie p鎩嗆 - oraz w matematyce, kt鏎ej uczy go dziadek. Nauka matematyki przychodzi mu najtrudniej, bo ci篹ko mu znale潭 co, co by這by dla niego atrakcyjne.

P.D.:

Ja mam c鏎k dwuip馧letni i dw鏂h syn闚 - o鄉ioletniego i dziesi璚ioletniego. Ch這pcy uczyli si w szkole demokratycznej, kt鏎 wsp馧tworzy貫m, dzi s w edukacji domowej - czu貫m potrzeb wprowadzenia jeszcze bardziej rozproszonej metody.

Bydgoszcz. Szko豉 Podstawowa nr 58. Egzamin pr鏏ny uczni闚 sz鏀tej klasy (fot: Tymon Markowski/Agencja Gazeta)

W naszym domu nie ma schematu. Staramy si codziennie z dzie熤i poczyta i popisa. Chodz te na zaj璚ia dodatkowe - plastyczne, modelarskie, nale膨 do harcerstwa. Gdy gdzie wyje盥瘸my z 穎n, na przyk豉d w plener artystyczny, zabieramy je ze sob. Na co dzie do nauki u篡wamy multimedi闚 - YouTube'a, Netfliksa, Khan Academy, gdzie jest mn鏀two materia堯w edukacyjnych. Gramy w gry komputerowe, kt鏎e zawieraj w徠ki edukacyjne. ㄠczymy bie膨c nauk z tym, co aktualnie dzieje si na 鈍iecie. Chodzimy do muze闚, galerii, teatr闚, na koncerty. Du穎 podr騜ujemy, zwiedzamy. Staramy si zawsze pozna lokaln kultur, spo貫czno嗆. Mamy "ramowy plan tygodnia", ale prawdziwe 篡cie nie jest takie jak plan lekcji w szkole, wi璚 jeste鄉y elastyczni. Nie rozdzielamy naszego 篡cia na "czas wolny" i "czas zaj皻y". 砰cie musi by dynamiczne. Warunkiem szcz窷cia dla mnie jest sta造 rozw鎩 i bycie w zmianie. Rutyna mnie zabija. W zwi您ku z tym, 瞠 mam nienormowany czas pracy, jestem w stanie realizowa taki model.

A co zrobicie, gdy wasze dzieci dorosn i wasza wiedza nie b璠zie ju wystarczaj帷a?

D.N.:

Przekonanie, 瞠 nauczyciel czy rodzic ma zna odpowiedzi na wszystkie pytania, to relikt XIX wieku. Mamy nieograniczony dost瘼 do wszelkich informacji. Rola doros貫go powinna sprowadza si do towarzyszenia, wspomagania i ewentualnie odr騜niania fakt闚 od opinii.

P.D.:

Wsp馧czesny 鈍iat funkcjonuje zupe軟ie inaczej. Kiedy trzeba by這 stworzy o鈔odki takie jak biblioteki, uniwersytety, 瞠by mie gdzie gromadzi wiedz. Nie by這 innej metody na jej zbieranie i dystrybuowanie. Potem powsta造 mniejsze o鈔odki, czyli szko造, 瞠by ka盥y mia do tej wiedzy dost瘼. Dzi szko陰 jest Google. Nie potrzebujemy nauczycieli, kt鏎zy b璠 przekazywali informacje, wyk豉dali - wi瘯szo嗆 z nich nie dor闚nuje ekspertom, kt鏎ych mo積a pos逝cha w Internecie. R闚nie dobrze mog造by ich zast徙i roboty. By這by taniej...

W tych czasach liczy si kreacja, tworzenie, budowanie relacji. Wiesz, jak wyobra瘸m sobie zako鎍zenie roku szkolnego? Jako wielki festiwal albo wystaw projekt闚, nad kt鏎ymi dzieciaki pracowa造 przez ostatni rok. I to niekoniecznie w szkole, ale r闚nie poza ni. 疾by mog造 pochwali si tym, co stworzy造, co im si uda這. I nie w jednej, okre郵onej z g鏎y formie - rozprawki czy eseju, ale w takiej, w jakiej czuj si najlepiej. Dla mnie proces edukacji powinien by w豉郾ie takim prezentowaniem. Bez oceniania. Bo co ta ocena w豉軼iwie znaczy? Tylko por闚nuje dzieci i nakr璚a rywalizacj, nie m闚i nic na temat tego, jaki dziecko zrobi這 post瘼 w danej dziedzinie. To jest odcz這wieczaj帷e, 瞠 zamieniamy dzieci, ich talenty, zdolno軼i, pragnienia, marzenia na cyferki.

W styczniu 2016 roku by貫m na spotkaniu w ministerstwie. Zmieniano wtedy zasady edukacji pozaszkolnej, czyli obcinano finansowanie dla takich oddolnych inicjatyw jak m.in. nasza szko豉 demokratyczna. Pami皻am, jak minister Zalewska u篡豉 takiego sformu這wania: Musimy co zrobi, bo dzieci wyciekaj nam z systemu. To doskonale pokazuje, jakie jest podej軼ie naszych mo積ow豉dc闚 do dzieci i systemu edukacji. Nie ma rozmowy na temat tego, dlaczego tak si dzieje, 瞠 wielu rodzic闚 decyduje si na edukacj pozaszkoln, jest rozmowa o tym, co zrobi, 瞠by to zatrzyma. A prawda jest taka, 瞠 szko造 s przede wszystkim po to, 瞠by gdzie te dzieci upchn望 na czas, kiedy rodzice s w pracy.

Minister edukacji narodowej Anna Zalewska podczas konferencji prasowej, na kt鏎ej minister Zalewska wyg這si豉 apel do nauczycieli w zwi您ku z planowanym przez nich strajkiem (fot: Dawid Zuchowicz/Agencja Gazeta)

To wszystko brzmi tak, jakby ca造 system by do bani.

P.D.:

Bo jest!

Wi璚 jak go ulepszy?

P.D:

Chcia豉by, 瞠by鄉y ci zaproponowali rozwi您anie, jak za pomoc niewielkich zmian poprawi sytuacj szkolnictwa w Polsce. Ale tak si nie da. Jedynym wyj軼iem jest otwarcie si pa雟twa na inne inicjatywy, poza g堯wnym nurtem, a na pewno - niepodk豉danie takim inicjatywom k堯d pod nogi, niewy鄉iewanie ich i nienazywanie ich fanaberi. Bo wa積a jest r騜norodno嗆, wielo嗆 opcji, z kt鏎ych rodzice mog potem sobie wybra to, co uwa瘸j, 瞠 jest najlepsze dla ich rodziny. Niech zostan te molochy z setkami dzieci siedz帷ymi w 豉wkach i s逝chaj帷ymi nauczyciela, je郵i komu to odpowiada.

Pomys, kt鏎y pojawia si od lat w dyskusjach o systemie szkolnictwa, to bon edukacyjny. Czyli rodzice otrzymuj okre郵on kwot, kt鏎 mog w dowolny spos鏏 przeznaczy na edukacj dla swoich dzieci.

Demonstracja poparcia dla strajkuj帷ych nauczycieli w Cz瘰tochowie (fot: Dawid Zuchowicz/ Agencja Gazeta)

D.N.:

W tej chwili je郵i rodzice chc skorzysta z alternatywnej edukacji, p豉c podw鎩nie. Pieni康ze przeznaczane na edukacj nie pod捫aj za dzieckiem, bo s pompowane tylko w jedn 軼ie磬.

P.D.:

Trzeba stworzy system rozproszony, nie scentralizowany. R闚nie strajk nauczycieli pokaza, 瞠 tradycyjny model edukacji ju si trz瘰ie w posadach. Nie chodzi o to, 瞠by od dzisiaj dzieci w szko豉ch zacz窸y korzysta wy陰cznie z komputer闚, a o gotyckiej katedrze uczy造 si z gry Assassin's Creed. Tak si nie da, nawet nie wiem, czy w t gr jeszcze ktokolwiek gra. Powinni鄉y szuka r騜nych dr鏬 na r騜ne sposoby. Dywersyfikacja to s這wo klucz. Jedne rozwi您ania b璠 si rozwija造, z innych przestaniemy korzysta, bo zmieni si 鈍iat. Nie zdziwi si, je瞠li szko造 przysz這軼i b璠 w przestrzeni wirtualnej, sam ju uczestnicz w takich zaj璚iach. Ale je郵i postrzegamy szko喚 jako przechowalni dla dzieci, to wiele si nie zmieni. Tylko najpierw rodzice musieliby zacz望 pracowa w innym trybie. Ale to temat na kolejn d逝g rozmow.

Przemys豉w Danowski z c鏎k (fot: materia造 archiwalne)
Dariusz Napora (fot: materia造 archiwalne)

Przemys豉w Danowski. Od ponad 10 lat wyk豉dowca w Pracowni Multimedialnej Kreacji Artystycznej prowadzonej wsp鏊nie przez Akademi Sztuk Pi瘯nych i Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina. Zajmuje si d德i瘯iem w formach interaktywnych i multimedialnych. Tw鏎ca opraw d德i瘯owych i kompozytor muzyki do gier komputerowych, przedstawie teatralnych, film闚 i multimedi闚. Autor przestrzennych instalacji d德i瘯owych i artystycznych form multimedialnych. Muzyk multiinstrumentalista, producent muzyczny oraz DJ. Asystent na Wydziale Re篡serii D德i瘯u Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina. Tw鏎ca i kurator sta貫j ekspozycji projekcji VRowych - UMFC VR. Aktualnie pracuje nad rozpraw doktorsk dotycz帷 kreacji d德i瘯u w przestrzeni wirtualnej. Za這篡ciel i dyrektor Wolnej Szko造 Przygoda na warszawskim Bemowie. Lokalny aktywista miejski, propagator idei adventure playgorund, szcz窷liwy m捫 i tata tr鎩ki cudownych dzieci.

Dariusz Napora. Zawodowo: za這篡ciel Demokratycznej Szko造 J瞛ykowej The Lemon Tree oraz organizator wyjazd闚 dla dzieci i m這dzie篡 obozydemokratyczne.pl.

Ewa Jankowska. Dziennikarka i redaktorka, absolwentka Polskiej Szko造 Reporta簑. Zaczyna豉 w Wirtualnej Polsce w dziale Kultura, publikowa豉 wywiady w serwisie Ksiazki.wp.pl. Pracowa豉 r闚nie serwisie Nasze Miasto i Metrowarszawa.pl, gdzie z czasem awansowa豉 na redaktor naczeln.

Dzi瘯ujemy, 瞠 przeczyta豉/e do ko鎍a nasz artyku. Je瞠li Ci si podoba, to wypr鏏uj nasz nowy newsletter z najciekawszymi i najlepszymi tekstami portalu.

KLIKNIJ, BY ZAPISA SI NA NEWSLETTER