W tych czasach Polska strzelała 5 bramek Brazylii, a sędziowie biegali w marynarkach. Pierwszy mundial Biało-Czerwonych

"Piłka jest okrągła, a bramki są dwie" - śpiewała Maryla Rodowicz. Te dwa elementy futbolu pozostały niezmienne przez lata. Ewolucję przeszła natomiast cała reszta, począwszy od strojów, przez wygląd zawodników, aż po stadiony. Zobaczcie, jak prezentowała się polska kadra podczas swoich pierwszych Mistrzostw Świata w piłce nożnej, które odbyły się we Francji w 1938 r.

Reprezentacja Polsk przed meczem z Węgrami podczas piłkarskiego Pucharu Europy Środkowej. Poznań, 1929r. (fot. NAC / 1-M-1537)

W 1923 r. Polski Związek Piłki Nożnej dołączył do FIFA, co można uznać za oficjalny początek profesjonalnego futbolu na ziemiach Polski. Nasi reprezentanci nie próżnowali i mimo niestabilnej sytuacji politycznej brali udział w kolejnych turniejach. Na zdjęciu Biało-Czerwoni przed meczem z Węgrami podczas Piłkarskiego Pucharu Europy Środkowej w Poznaniu w 1929 r. Od lewej: Symplicjusz Zwierzewski, NN, Karol Pazurek, Aleksander Mysiak, Karol Kossok, Jan Wojciechowski, Józef Kałuża, Leon Sperling. Klęczą od lewej: Józef Mila, Henryk Martyna, Marian Fontowicz, Jerzy Bułanow.

Drużyna klubu sportowego Ruch Wielkie Hajduki. Od prawej widoczni m.in.: Gerard Wodarz, Eryk Tatuś, Ernest Wilimowski (fot. NAC / 1-S-2230-1)

W latach 30. potęgą piłkarską był klub Ruch Wielkie Hajduki, czyli dzisiejszy Ruch Chorzów. Tu swoje najlepsze lata spędził Ernest Wilimowski, jeden z najbardziej bramkostrzelnych piłkarzy w tamtych czasach.

Mecz Polska-Austria na Stadionie Wojska Polskiego im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie, 1935r. (fot. NAC / 1-S-2163-5)

W ramach przygotowań przed Letnimi Igrzyskami Olimpijskimi w Berlinie w 1936 r. Polacy rozegrali towarzyskie spotkanie z Austrią na Stadionie Wojska Polskiego im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Na zdjęciu widzimy m.in. bramkarza Spirydiona Albańskiego (z prawej, w ciemnej koszuli), Stefana Dońca (2. z prawej w jasnej koszuli) i Jana Wasiewicza (2. z lewej, w jasnej koszuli).

Mecz Polska - Jugosławia na Stadionie Wojska Polskiego im. marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie, 1938 (fot. NAC / 1-S-2229-1)

W eliminacjach na mundial we Francji w 1938 r. Polacy wyeliminowali mocną Jugosławię. Biało-Czerwoni byli wtedy w dobrej formie i nawet wysokiej klasy przeciwnik nie był w stanie im zagrozić. 

Mecz Polska - Jugosławia na Stadionie Wojska Polskiego im. Józefa Piłsudskiego w Warszawie w 1937r. Od lewej: Gerard Wodarz (w tle), Ernest Wilimowski, Bernard Hugl i bramkarz Franjo Glaser (fot. NAC / 1-S-2228-7)

Jak zawsze można było liczyć na Ernesta Wilimowskiego. Trener Józef Kałuża darzył go dużym zaufaniem i powoływał go do prawie wszystkich spotkań, zwłaszcza tych, w których gra szła o wysoką stawkę.

Losowania grup Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej w Sali Zegarowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Francja 1938r. (fot. NAC / 1-M-1534)

W dzisiejszych czasach losowanie grup MŚ to duże widowisko, transmitowane na cały świat. Dawniej wyglądało to znacznie skromniej. W roli "sierotki" wystąpił 6-letni Yves Rimet - wnuk ówczesnego prezydenta FIFA Julesa Rimeta.

Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej we Francji w 1938r. Kapitan reprezentacji Polski Władysław Szczepaniak (z prawej) wita się z kapitanem reprezentacji Brazylii przed meczem w Strasburgu (fot. NAC / 1-M-1536-2)

W 1938 r. doczekaliśmy się debiutu reprezentacji Polski na mundialu. I to nie byle jakiego - 5 czerwca na Stade de la Meinau w Strasburgu Biało-Czerwoni zmierzyli się z Brazylią.

Mecz Polska-Brzylia na Mistrzostwach Świata w Piłce Nożnej we Francji w 1938r. Na zdjęciu: Antoni Gałecki (leży), Władysław Szczepaniak (z prawej) i Leonidas da Silva (z lewej) (fot. NAC / 1-M-1536-3)

Brazylia zawsze mogła się pochwalić mocną reprezentacją piłki nożnej, ale w 1938 r. nie była oczywistym faworytem. Polacy podjęli równą walkę, ale nawet rekordowe 4 gole Wilimowskiego nie powstrzymały naszego przeciwnika. Mecz zakończył się wynikiem 6:5 dla Brazylii.

Mecz towarzyski Polska - Norwegia na Stadionie WP w Warszawie w 1938r. Na zdjęciu m.in.: kapitan reprezentacji Polski Władysław Szczepaniak (w białej koszulce), kapitan reprezentacji Norwegii Nils Eriksen (w białych spodenkach), sędzia piłkarski John Langenus (fot. NAC / 1-S-2275-3)

Po szybkim powrocie z mundialu na Polaków czekały spotkania towarzyskie. Na zdjęciu losowanie stron podczas meczu z Norwegią w 1938 r. Warto zwrócić uwagę na niezwykle elegancki ubiór sędziów. Teraz próżno szukać marynarek na boisku.

Mecz Polska - Irlandia na Stadionie Wojska Polskiego im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie w 1938r. Loża honorowa (fot. NAC / 1-S-2223-3)

Mecze piłki nożnej przyciągały nie tylko zwykłych Polaków, ale także wojskowych oficjeli. Na loży honorowej podczas meczu Polska-Irlandia zasiedli m.in.: marszałek Edward Śmigły-Rydz (w centrum, ponad płaskorzeźbą z podobizną marszałka Józefa Piłsudskiego), rtm. Edward Mańkowski (na prawo za marszałkiem Śmigłym-Rydzem), generał Mieczysław Ryś-Trojanowski (na prawo od marszałka Śmigłego-Rydza), prezes Polskiego Związku Piłki Nożnej gen. Władysław Bończa-Uzdowski (na prawo od gen. Rysia-Trojanowkiego), gen. Stanisław Rouppert (na prawo od gen. Uzdowskiego).