Nie. Krótko i na temat. Z pozoru to słowo łatwe do wypowiedzenia. A jednak często decydujemy się na coś tylko dlatego, że nie potrafimy odrzucić propozycji. Wyrazić szczerze swojej opinii. Wykazać się asertywnością, o której trąbią ciągle psychologiczne poradniki.
Tak. Jest poręczniejsze, wygodniejsze. Korzystamy z niego częściej. Mówimy: "tak, jasne, nie ma sprawy, będę, zrobię to, zgadzam się", chociaż już w chwili, kiedy to wypowiadamy, jesteśmy źli na siebie. Czujemy podskórnie, że to zwykłe asekuranctwo. I usprawiedliwiamy to po cichu, dorabiamy ideologię: "X na tym bardzo zależy, nie chcę, żeby Y zrobiło się przykro". O sobie myślimy na końcu.
Dlaczego nie potrafimy odmawiać? Ze strachu przed odrzuceniem. Psycholog Agnieszka Lamparska-Karwowska w rozmowie z Magdaleną Linke wyjaśnia, że im mniejszą pewność siebie mamy, tym bardziej próbujemy zadowolić otoczenie, zasłużyć na jego aprobatę. Wkupić się w łaski przyjaciół, rodziny, szefa, rezygnując przy tym z własnych planów. Powiedzenie "nie" niesie w sobie przecież niebezpieczeństwo odrzucenia. Może rozzłościć drugą stronę, stać się zarzewiem konfliktu, na który człowiek zmagający się z zaburzoną samooceną nie ma siły i ochoty.
Przytakiwanie w pewnym sensie mamy we krwi. - My, Polacy, nosimy w sobie schedę po ustroju komunistycznym, w którym wszelkie przejawy indywidualizmu były traktowane z najwyższą surowością. Dlatego często zachowawczo stoimy w szeregu razem z innymi, a swoją chęć podkreślenia, że jesteśmy poza systemem, wyrażamy w zawoalowany sposób - mówi Lamparska-Karwowska.
Tymczasem pani psycholog zaznacza, że asertywność jest kluczową umiejętnością, którą powinniśmy wypracować. I przekonuje, że nie należy jej mylić z egoizmem. Bo asertywność to po prostu dbałość o siebie. Stawianie innym granic, a nie krzywdzenie ich: - Egoista myśli wyłącznie o sobie i o swoich korzyściach. Podporządkowuje innych ludzi własnym interesom, oczekuje od innych, że będą działać zgodnie z jego upodobaniami i dla jego przyjemności. Ich dobro nie ma tu znaczenia. Egoista traktuje ludzi wyłącznie instrumentalnie, nie widzi wartości w budowaniu więzi opartej na wzajemnym dawaniu. Osoba asertywna dba o swoje potrzeby, ale ma jednocześnie duży szacunek i zrozumienie dla potrzeb innych ludzi. Widzi wartość w relacjach opartych na partnerstwie. Jest gotowa odmówić prośbie, ale też jest gotowa przyjąć odmowę od drugiej osoby, bo daje innym te same prawa, które daje sobie. Egoista na odmowę zareagowałby zapewne złością.
A Wy potraficie odmawiać? Potraficie powiedzieć szefowi, że nie zostaniecie znów po godzinach, bo macie inne ważne plany? Jesteście w stanie przeciwstawić się bliskiej, ale despotycznej osobie, która próbuje umeblować Wam życie? Lub w gronie znajomych wyrazić opinię inną niż wszyscy? Pomyślcie, a potem przeczytajcie weekendowy wywiad. Być może pomoże Wam w kolejnej kłopotliwej dla Was sytuacji zwyczajowe "tak" zamienić na grzeczne, lecz stanowcze "nie".
W Weekendzie także m.in.:
- Kasia Tusk i jej pierwsza książka "Elementarz stylu" . Z jedną z najsłynniejszych blogerek w Polsce Ania Konieczyńska rozmawia właśnie o stylu. - Pieniądze wyostrzają zarówno dobry, jak i zły gust. Styl nie polega na świeceniu metką Louis Vuitton - mówi Kasia Tusk w jednym z pierwszych wywiadów od lat. Na co dzień unika fleszy, ale nam udało się ją namówić na rozmowę.
Zdaniem Kasi Polki są coraz bardziej eleganckie, ale nadal mają problem z dopasowaniem ubioru do okazji: - W Sopocie często obserwuję śliczne dziewczyny, które chodzą po molo w szpilkach, więc obcasy wpadają im w dziury między belkami. Czy "Elementarz stylu" powtórzy sukces bloga córki byłego premiera RP?
- Sebastiao Salgado . Legendarny fotograf. Brazylijczyk z lewicową duszą, który postanowił, że pokaże światu ludzkie cierpienie, głód i skutki nierównego podziału dóbr. Materiał do swoich licznych książek zbierał latami. Zajął się fotoreportażem społecznym. Podróżował do najbardziej niebezpiecznych miejsc. Odwiedził ponad 100 krajów. Jak pisze o nim w Weekendzie Edyta Borkowska , udowodnił, że Ziemia jest słona od łez . Na ekranach naszych kin od piątku film o Salgado "Sól ziemi" wyreżyserowany przez Wima Wendersa i syna fotografa.
- Wojtek Onak . Jest autorem filmów i sesji mody. W Londynie pracował z najlepszymi, po przeprowadzce do Polski założył własną markę, był szefem marketingu międzynarodowej sieciówki, obecnie jest właścicielem agencji kreatywnej. Z Wojtkiem Onakiem Natalia Jeziorek spotkała się w Poznaniu, gdzie jako dyrektor artystyczny sprawuje pieczę nad festiwalem Art & Fashion Forum by Grażyna Kulczyk . Tegoroczną kuratorką wydarzenia jest natomiast Anja Rubik .
- Dziewczyna w tirze . Gdy zajeżdża na parking, inni kierowcy zaczynają się porozumiewawczo trącać. Jest poruszenie, zwykle także zaczepki. Ale jeśli kierowca jest jeden, to wydaje się jej jakiś roztrzęsiony. - Boi się podejść. Pewnie sobie myśli: "O Boże, baba!". Zupełnie jakbym z kosmosu spadła - śmieje się Patrycja "Almerka" Rzenno , która od trzech lat prowadzi tira. Z bohaterką programu "Polscy truckersi" w Discovery Channel rozmawia Angelika Swoboda .
- Demony seksu . Najpierw były "Seksbomby PRL-u" , czyli gwiazdy lat 60. i 70. Teraz Krzysztof Tomasik wziął się za wampy polskiego kina z lat 80. Efektem jest kolejna świetna książka. W rozmowie z Mikiem Urbaniakiem opowiada o kobietach, które chcieli rozbierać niemal wszyscy reżyserzy: Ewie Krzyżewskiej, Ewie Sałackiej, Marii Probosz, Halinie Kowalskiej, Annie Chodakowskiej i Marzenie Trybale. Dodatkiem do tej skrzącej się od anegdot rozmowy są okładki starych rodzimych magazynów z "kociakami", o których mowa. Boskie!
- Aleksander Doba . Najgorszych jest kilka pierwszych dni wyprawy - mówi Gabriela Doba . Zwykle to jej mąż podróżnik Aleksander Doba opowiada o samotnym żeglowaniu przez Atlantyk. W jego biografii "Na oceanie nie ma ciszy" autor Dominik Szczepański oddaje głos także tym, którzy czekają na lądzie, aż Olek wróci ze swojej kolejnej szalonej wyprawy. Przedpremierowo publikujemy jej fragmenty.
- Facecje . Eliza Orzeszkowa mówi "zaje***cie", a Maria Antonina jest ekspertką od lifestyle'u? To świat Facecji tworzonych na Facebooku przez Macieja Kaczyńskiego i Patryka Brylińskiego . Niejedyny, jaki powołali do życia w sieci - prowadzą blog Zmemlani.pl i kilka fanpage'ów, np. "Junior Brand Manager" czy "Antkowi znowu nie wyszło" - ale pierwszy, który doczekał się książkowego wydania. Paulinie Dudek twórcy Facecji mówią: - Gdyby Franz Kafka napisał coś na Facebooku, zaraz ktoś by to skomentował: Co za bełkot, debilu, nie znasz się . Obawiam się, że mają rację.
Hanna Rydlewska. Redaktor naczelna weekendowego magazynu Gazeta.pl