Zwykło się mówić, że Polakom właściwa jest ułańska fantazja. Z pewnością jest w tym ziarnko prawdy, ale naszym rodakom na pewno nie można odmówić też kreatywności i wytrwałości w dążeniu do celu. Od trzech lat pokazują to dobitnie laureaci plebiscytu "Polacy z werwą". Ich nowatorskie pomysły dowodzą, że nie mamy się czego wstydzić, a Europa i świat mogą brać z nas przykład.
W zeszłym roku dzięki siódemce niezwykłych ludzi mogliśmy się przekonać, że Polska to kraj, gdzie architektura może być bliska człowiekowi i naturze, gdzie prowadzi się badania medyczne na światowym poziomie i dba się o ekologię, no i gdzie drukarka 3D już niebawem stanie się standardowym wyposażeniem wielu domów. Tegorocznym finalistom porzeczka została więc postawiona bardzo wysoko.
Werwa wczoraj i dziś
Plebiscyt "Polacy z werwą" nagradza ludzi, którzy w swojej dziedzinie wyróżniają się energią niezbędną do tworzenia wielkich rzeczy i budowania nowych standardów na skalę europejską i światową. Pomysł zrodził się w głowie prezesa PKN ORLEN Jacka Krawca: - Dla PKN ORLEN prowadzenie działań w obszarze społecznej odpowiedzialności biznesu od lat jest inspiracją do szukania nowych wyzwań, a jednocześnie powodem do dumy. Dlatego właśnie plebiscyt "Polacy z werwą" doskonale wpisuje się w długofalową misję i wizję firmy. Nikt tak dobrze nie realizuje wartości ważnych dla PKN ORLEN jak jego uczestnicy.
Wszystko zaczęło się w 2012 roku, kiedy podczas uroczystej Gali Inauguracyjnej w Teatrze Wielkim w Warszawie Nagrodą Specjalną został uhonorowany dwukrotny mistrz olimpijski, kulomiot Tomasz Majewski. Dziś ówczesny laureat przewodniczy jury w kategorii "Sport", a swoim udziałem w plebiscycie chce wesprzeć promocję sportu, szczególnie wśród młodych, ale nie tylko, bo jak mówi: - W każdym wieku aktywność fizyczna oznacza lepsze zdrowie, a może stać się również przyjemnym hobby.
Czymś więcej niż hobby jest muzyka dla laureata w kategorii "Kultura i Sztuka" z 2014 roku Bartłomieja Wąsika. Młodym pianistą i autorem projektu muzycznego Nowa Warszawa zachwycają się dziś publiczność, krytycy i recenzenci nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie. Współtworzone przez niego, wraz z Emilią Sitarz, Lutosławski Piano Duo koncertuje dziś w Wielkiej Brytanii, Izraelu, Brazylii czy Turcji. W zeszłym roku muzycy uświetnili odbywające się w Stambule uroczyste obchody 600-lecia nawiązania polsko-tureckich stosunków dyplomatycznych.
Oprócz sportu i kultury plebiscyt stawia przede wszystkim na dziedziny, bez których nasz kraj nie mógłby się rozwijać, takie jak biznes. W 2013 roku nagrodą w kategorii "Innowacje w biznesie" został uhonorowany Rafał Brzoska, prezes grupy Integer SA. To dzięki jego werwie możemy dziś korzystać z usług prywatnej firmy kurierskiej InPost. - Odbierając nagrodę, z satysfakcją odkryłem, że marzenie o zmianach na rynku pocztowo-kurierskim stało się rzeczywistością. Dążyłem do tego, żeby usługi na najwyższym poziomie były dostępne dla każdego. Obecność w gronie "Polaków z werwą" dowodzi, że pomimo tego, jak wiele jeszcze pozostaje do zrobienia, widać już pierwsze oznaki pocztowej rewolucji. I właśnie takie informacje najbardziej zachęcają do dalszych intensywnych działań - mówił wtedy Rafał Brzoska.
Z kolei w 2013 roku nagrodą specjalną został uhonorowany prof. Adam Maciejewski - wybitny chirurg kierował zespołem, który w Centrum Onkologii w Gliwicach przeprowadził pionierską operację przeszczepienia twarzy z powodów zdrowotnych, pierwszą tego typu na świecie. Zabieg i niezwykła determinacja lekarzy stały się przykładem i nadzieją dla wielu pacjentów.
Młodzi z werwą
Laureaci poprzednich edycji, napędzani werwą plebiscytu, wciąż aktywnie działają na rzecz rozwoju Polski. Ale jakie dokładnie warunki trzeba spełniać, żeby w tym roku zostać "Polakiem z werwą"? Każdy z jurorów zwraca uwagę na wiele czynników, ale większość zgodnie podkreśla, że oprócz wiedzy czy dokonań zawodowych liczy się "to coś". - Szukam osób, które oprócz talentu i umiejętności posiadają rzadką cechę efektywnego działania, skutecznego wykorzystywania sprzyjających okoliczności. Chcą zaznaczyć swoją obecność w konkretnym czasie i miejscu - tłumaczy juror kategorii "Design i Architektura" Tomasz Konior. Tomasz Majewski z kolei wybierze sportowca, który swoją postawą w czasie odnoszenia sukcesu sportowego dał mu "największego pozytywnego kopa".
Kto w tym roku powalczy o nagrody? Znamy już wszystkich nominowanych w każdej z kategorii. I tak na polu nauki będą to: antropolog organizacji (dziedzina z pogranicza zarządzania, socjologii i antropologii) Dariusz Jamielniak, socjolog z przygotowaniem filozoficznym i prawniczym Marta Bucholc i filozof Mateusz Falkowski. Kulturę i sztukę reprezentować będą: reżyser i scenarzysta Jakub Czekaj (dwukrotny laureat nagrody Grand Prix Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w konkursie Młode Kino Polskie), performerka, graficzka i rysowniczka Honorata Martin (autorka m.in. pracy "Zimno", gdzie siedząc na 30-stopniowym mrozie w kostiumie kąpielowym, "ogrzewała się" lekturą "Podróży z Herodotem"), i reżyser Grzegorz Zariczny (laureat licznych nagród, reżyser m.in. takich filmów jak "Love, Love", "Gwizdek" czy "Nasza Zima Zła"). W kategorii "Design i Architektura" jury wybierać będzie spośród dokonań Katarzyny i Wojciecha Sokołowskich (projektowanie przemysłowe i samochodowe), architekta Macieja Siudy i Katarzyny Skórzyńskiej, projektantki mody i założycielki marki Kaaskas.
W kategorii "Sport" rywalizować będą lekkoatleta Adam Kszczot, piłkarz ręczny Michał Szyba i biegaczka narciarska Ewelina Marcisz. "Innowacje w biznesie" reprezentować będą: Jakub Krzych, pomysłodawca startupu Estimote, który ma szansę zmienić branżę handlową (poprzez rozbudowany system sensorów wynalazek sugeruje klientom, gdzie mogą kupić interesujący ich produkt, a sprzedawcom, co dana osoba chciałaby kupić), Piotr Prajsnar, informatyk i ekonomista, CEO platformy BIG DATA, mającej za zadanie posprzątanie reklamowego śmietnika w internecie i w naszych skrzynkach mailowych, oraz Małgorzata i Jakub Fraszkowie, pomysłodawcy nałęczowskich apartamentów w koronach drzew, niezwykłego miejsca, w którym można podziwiać piękno lokalnych wąwozów z zawieszonych na drzewach domów. Do nagrody w dziedzinie "Ochrona środowiska" nominowani zostali: studentka prawa, działaczka na rzecz praw zwierząt Karolina Gil, leśniczka Anna Pikus i pomysłodawczyni koalicji na rzecz ochrony drzew Anna Szmigiel-Franz.
Wreszcie w kategorii "Medycyna" powalczą: gastrolog i onkolog, działacz na rzecz poprawy świadomości dotyczącej zachorowań na nowotwór jelita grubego, dr n. med. Michał F. Kamiński, dr n. med. Ewa Wunsch, badaczka klinicznych i genetycznych aspektów rzadkich chorób wątroby, i dr hab. n. med. Anna Wójcicka, onkolog, endokrynolog i biolog molekularny, autorka nowoczesnych testów diagnostycznych ułatwiających diagnozę prawdopodobieństwa wystąpienia nowotworu.
Po pierwsze: autorytet
Laureaci wybierani są w trzech etapach. O nominacjach decyduje jury złożone z wybitnych ekspertów pod przewodnictwem Krzysztofa Materny. W każdej kategorii przewodniczyć będą autorytety, które w swoich dziedzinach nie mają sobie równych.
I tak w przypadku "Kultury i Sztuki" będzie to Mikołaj Grabowski, reżyser wielu spektakli, aktor filmowy i teatralny, były dyrektor Teatru Polskiego w Poznaniu, Teatru im. Słowackiego w Krakowie oraz Teatru Nowego w Łodzi, przez dekadę dyrektor Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, wybitny pedagog. Przełomowe, niezwykle ważne spektakle Mikołaja Grabowskiego są marką samą w sobie, od lat budzą zachwyt i uznanie zarówno krytyków, jak publiczności.
"Design i Architektura" to z kolei domena Tomasza Koniora, architekta, urbanisty, właściciela biura architektonicznego Konior Studio. Tomasz Konior jest pierwszym Polakiem, który zdobył prestiżową nagrodę Leonardo Award na International Biennale of Young Architects w Mińsku, a w 2008 roku został laureatem Europe 40 under 40 - Europe's Emerging Young Architects and Designers, czyli nagrody dla czterdziestu najciekawszych architektów europejskich poniżej 40. roku życia.
Największym osiągnięciem dla każdego sportowca jest medal olimpijski - aż dwoma może się pochwalić przewodniczący jury w kategorii "Sport" kulomiot Tomasz Majewski. Jako pierwszemu olimpijczykowi udało mu się obronić złoto w pchnięciu kulą: w Londynie w 2012 roku.
W kategorii "Ochrona Środowiska" w jury zawiadywać będzie Jacek Bożek, założyciel Klubu Gaja, jednej z najstarszych niezależnych organizacji pozarządowych zajmujących się ochroną środowiska naturalnego i prawami zwierząt w Polsce, działacz na rzecz obrony praw Tybetańczyków. W 2011 roku Bronisław Komorowski uhonorował go Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. To dzięki Jackowi Bożkowi ustawa o ochronie praw zwierząt objęła również ryby, w tym wigilijne karpie.
W kategorii "Medycyna" w jury dowodzi w tym roku prof. dr hab. n. med. Zbigniew Gaciong, kierownik Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii w Centralnym Szpitalu Klinicznym w Warszawie, prezes Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego oraz członek Towarzystwa Internistów Polskich i High Blood Pressure Council - American Heart Association. Jako czynny naukowiec, profesor Gaciong wciąż znajduje czas na promocję zdrowego trybu życia oraz angażuje się w profilaktykę chorób układu krążenia.
Prof. dr hab. Andrzej Mencwel, badacz świata kultury, publicysta, eseista, krytyk oraz historyk literatury i kultury, emerytowany profesor Uniwersytetu Warszawskiego i Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza, twórca Instytutu Kultury Polskiej UW, przewodniczyć będzie jury w kategorii "Nauka". Prof. Mencwel został uhonorowany licznymi odznaczeniami, w tym m.in. Krzyżem Kawalerskim Polonia Restituta czy Medalem Komisji Edukacji Narodowej.
"Innowacja w biznesie" jest z kolei domeną Tomasza Sielickiego, założyciela i kierownika jednej z największych spółek informatycznych w Polsce, Sygnity SA. W 1999 roku został zaliczony przez "The Wall Street Journal" do grona dziesięciu najlepszych menedżerów Europy Środkowej. W 2005 r. Tomasz Sielicki jako jedyny Polak znalazł się w rankingu "Stars of Europe", europejskiej edycji prestiżowego tygodnika "BusinessWeek", wskazującym 25 postaci ze świata polityki, biznesu i mody, które są liderami zmian w zjednoczonej Europie.
Nasz głos
Oprócz siedmiu głównych kategorii kapituła plebiscytu, w skład której wchodzą prezes PKN ORLEN Jacek Krawiec, przewodniczący zespołów jurorskich oraz przedstawiciele patronów medialnych, przyzna także tradycyjnie Nagrodę Specjalną. Zawalczą o nią ci, którzy szczególnie przyczynili się do popularyzacji dziedzin życia odpowiadających kategoriom plebiscytu. W zeszłym roku nagrodą została uhonorowana reprezentacja Polski w piłce siatkowej mężczyzn - bo nikt już od dawna, dzięki sportowym emocjom, tak jak ona nie zjednoczył Polaków, dodając jednocześnie innym sportowcom skrzydeł.
Znakomite jury to jednak nie wszystko. Dla organizatorów plebiscytu "Polacy z werwą" liczy się też nasze zdanie. Dlatego w drugim etapie pałeczka została przekazana internautom, którzy mogą głosować na swoich faworytów za pośrednictwem strony internetowej www.polacyzwerwa.pl , a od sierpnia swój głos będzie też można oddać poprzez www.vitay.pl i na stacjach paliwowych PKN ORLEN. A wybór będzie ciężki, bo w gronie nominowanych znaleźli się ludzie naprawdę zdolni, prawdziwi pasjonaci swoich dziedzin.
Dla Polski i dla świata
Po głosowaniu publicznym w ostatnim etapie decyzja znów należeć będzie do jurorów, którzy spośród dwójki nominowanych (wyłonionych w każdej kategorii w poprzedniej rundzie) wybiorą zwycięzców. Tych poznamy podczas uroczystej gali w Teatrze Wielkim w Warszawie. Wydarzenie co roku przyciąga nie tylko wielu znakomitych gości, ale też rzesze telewidzów.W zeszłym roku uświetniły ją m.in. pokaz Gosi Baczyńskiej oraz występy multiinstrumentalisty Jamiego Culluma i piosenkarki Julii Marcell. Każdy zwycięzca, oprócz grantu finansowego (50 000 zł - do przeznaczenia na dalszy rozwój swojego biznesu albo cele charytatywne), otrzyma też wyjątkową statuetkę autorstwa Pawła Althamera.
Niezależnie od tego, kto zwycięży w tegorocznym plebiscycie, warto pamiętać, jak piękna i ważna idea mu przyświeca. Dzięki ludziom takim jak laureaci plebiscytu przez lata zmienił się wizerunek naszego państwa na świecie. Ich talent i innowacyjne pomysły są najlepszym wyznacznikiem dynamicznego rozwoju Polski.
Potwierdzają to słowa Jacka Krawca, prezesa PKN ORLEN: - Miarą sukcesu przemian, które dokonały się w Polsce w ciągu ostatnich dwóch dziesięcioleci, są dokonania takich ludzi, których promuje i wyróżnia plebiscyt "Polacy z werwą". To młodzi Polacy, otwarci na świat Europejczycy sprawiają, że Polska rozwija się tak dynamicznie i staje się krajem innowacyjnym.
Przyjrzyjcie się więc tegorocznym kandydatom do tytułu "Polaka z werwą", ich osiągnięciom, i wejdźcie na stronę www.polacyzwerwa.pl, żeby zagłosować na swoich faworytów.
Natalia Jeziorek. Absolwentka Wydziału Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej UJ i Wydziału Form Przemysłowych ASP. Na florenckiej Polimodzie studiowała Fashion Marketing i organizację eventów. Obecnie współpracuje z magazynem "K MAG" i portalem Sezon. Zajmuje się też PR-em i produkcją sesji zdjęciowych.