Zdrowie psychiczne stanowi fundament efektywnego funkcjonowania zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym. W ostatnich latach temat ten coraz częściej pojawia się w kontekście przedsiębiorców. Zarządzanie własnym biznesem to nie tylko przywileje i wolność zawodowa, ale przede wszystkim ogromne obciążenie psychiczne. Jak wynika z raportu "Przedsiębiorcy w stanie zagrożenia," blisko 96% polskich mikroprzedsiębiorców czuje się przeciążonych obowiązkami zawodowymi. Prawie 7 na 10 przedsiębiorców doświadczyło oznak kryzysu psychicznego w ciągu ostatnich trzech lat.
- Przedsiębiorcy i pracownicy etatowi mają bardzo podobny obraz prowadzenia własnej firmy na wielu płaszczyznach. Wskazują na poczucie pełnej odpowiedzialności, przeciążenie obowiązkami, brak wsparcia i szacunku ze strony państwa oraz na zagrożenie ze strony urzędów — wyjaśnia Michał Kociankowski ekspert z firmy Synergion.
Przyczyny stresu i depresji wśród przedsiębiorców
Na zdrowie psychiczne przedsiębiorców negatywnie wpływa wiele czynników. Najdotkliwszym z nich jest presja związana z prowadzeniem własnego biznesu. Mikroprzedsiębiorcy, zwłaszcza ci działający w pojedynkę, czują, że ich sukces lub porażka zależy wyłącznie od nich. Aż 7 na 10 przedsiębiorców uważa, że odpowiadają za wszystko, co dzieje się w ich firmie, a to wiąże się z nieustannym stresem, wysiłkiem i piętrzącymi się problemami, które ciężko rozwiązać na bieżąco. Według raportu te negatywne emocje odczuwa aż 34% badanych przedsiębiorców.
Na zły stan psychiczny właścicieli firm ogromny wpływ ma ryzyko zawodowe i lęk o sytuację finansową ich przedsiębiorstw. Trudno się dziwić. W porównaniu z pracownikami etatowymi, mikroprzedsiębiorcy trzykrotnie częściej doświadczają opóźnień w zapłacie za swoje usługi (46% vs. 17%) i są narażeni na sytuacje, w których nie dostaną zapłaty za wykonaną pracy.
Samopoczucia z pewnością nie poprawiają długie godziny pracy i brak równowagi między życiem zawodowym a prywatnym. Aż 73% przedsiębiorców przyznaje, że ich praca rozciąga się na cały dzień, często wkracza w weekendy, święta i wpływa na sposób spędzania wolnego czasu. Aż 56% właścicieli firm nie bierze urlopu dłuższego niż tydzień z obawy o sytuację w firmie, a 46% odbiera telefony służbowe na wakacjach.
Objawy i skutki problemów psychicznych
Długotrwałe narażenie na stres i presję nie pozostaje bez konsekwencji dla zdrowia psychicznego. Jak wynika z raportu, co trzeci przedsiębiorca w Polsce doświadcza objawów depresji, a symptomy takie jak np. smutek, brak energii, problemy ze snem czy ciągłe zmęczenie, to norma w tej grupie zawodowej.
- Najbardziej charakterystyczną cechą współczesnych mikroprzedsiębiorców jest wysokie obciążenie pracą oraz brak „work-life balance". To powoduje, że przedsiębiorcy niemal nie odpoczywają – brak im takiej przestrzeni, w której mogliby się zregenerować, naładować baterie i nabrać dystansu - wyjaśnia Magdalena Zajkowska, wiceprezeska Nest Bank - Obciążenie pracą jest szczególnie widoczne, gdy zestawi się styl życia przedsiębiorców i pracowników etatowych. Obraz, który się wyłania, jest niepokojący. Dwa razy więcej przedsiębiorców rezygnuje z czasu dla siebie z powodu pracy, w porównaniu do pracowników etatowych. Jeszcze bardziej niepokoi sytuacja kobiet przedsiębiorczyń – kobiety częściej niż mężczyźni rezygnują ze snu, odpowiedniego odżywiania czy przyjemności. Kobiety bardziej poświęcają się dla swojej firmy i czują, że cała odpowiedzialność i praca spoczywa na ich barkach. To zjawisko „nadmiaru odpowiedzialności" potęguje fakt, że aż 6/10 przedsiębiorczyń nie zatrudnia pracowników - dodaje Magdalena Zajkowska, wiceprezeska Nest Bank.
Nieustanna koncentracja na zawodowych problemach i obowiązkach sprawia, że przedsiębiorcy praktycznie całkowicie rezygnują ze swoich potrzeb. Wyniki raportu są zatrważające. Aż 6 na 10 przedsiębiorców nie idzie na zwolnienie lekarskie w przypadku choroby, 45% odżywia się niezdrowo i nieregularnie, co trzeci badany rezygnuje ze snu lub odpoczynku z powodu pracy. Trudno się dziwić, że praca w tak morderczym trybie nie sprawia przyjemności i wywołuje poczucie zawodowego wypalenia.
Co trzeci przedsiębiorca twierdzi, że nie pamięta smaku radości. Jak sobie z tym radzić?
Czy przedsiębiorcy mogą przerwać tę nieustanną spiralę stresu, która towarzyszy im każdego dnia? Tak, ale rozwiązanie wymaga zintegrowanych działań na różnych poziomach. Przede wszystkim, ważne jest zwiększenie świadomości o tym, że problemy psychiczne nie są powodem do wstydu, a już na pewno nie są mniej ważne, niż działalność zawodowa. Pierwszym krokiem jest oddzielenie życia prywatnego od pracy. Choć wielu przedsiębiorcom wydaje się to niemożliwe, nauka odpoczynku przynosi wyraźne efekty. Krótkie przerwy w pracy, regularne urlopy i wyznaczenie godzin pracy - wszystko to może pomóc w odzyskaniu spokoju i równowagi.
- Z jednej strony mówimy, że stres jest stałym elementem wpisanym w prowadzenie własnej firmy, ale z drugiej nie możemy bagatelizować sytuacji, w której zaczyna on wpływać na zdrowie psychicznego przedsiębiorców. Działanie pod wpływem stresu czasami działa mobilizująco, ale jeżeli ten stan utrzymuje się przed dłuższy czas, to zaczyna mieć działanie obciążające, wyniszczające. To od kondycji psychicznej właścicieli firm, zależy czy ich biznes się rozwija, jak układają sobie relacje ze współpracownikami, partnerami biznesowymi i wreszcie swoimi najbliższymi. Dlatego nie można bagatelizować oznak nadmiernego stresu, powracającego lęku czy obniżonego nastroju, który utrzymuje się przez dłuższy czas. Te wszystkie elementy składają się na oznaki kryzysu psychicznego, który może się ujawniać pod różnymi postaciami – od ciągłego zdenerwowania, braku energii i chęci, problemów ze snem, po brak apetytu lub odwrotnie – nadmierne objadanie się, aż po symptomy somatyczne jak ból brzucha, problemy ze wzrokiem - wyjaśnia Magdalena Zajkowska, wiceprezeska Nest Bank.
Właściciele firm często zapominają, że dbanie o swoje zdrowie przekłada się na sukcesy w biznesie. Regularny ruch, nawet w postaci spaceru, oraz zdrowa dieta mogą znacznie poprawić samopoczucie psychiczne i fizyczne. Czasem nieodzowne okazuje się także wsparcie specjalistów. Rozmowa z kimś z zewnątrz pozwala na lepsze zrozumienie własnych emocji i radzenie sobie z trudnymi sytuacjami.
Na życie przedsiębiorców rzuca światło raport „Przedsiębiorcy w stanie zagrożenia". Jego organizatorem jest Nest Bank, który wraz z partnerami merytorycznymi: platformą Helping Hand, która zapewnia kompleksowe wsparcie psychologiczne oraz agencją badawczą Synergion, chce zwrócić uwagę na problemy przedsiębiorców w Polsce oraz wesprzeć ich w poszukiwaniu odpowiedniej pomocy. Z całym raportem zapoznasz się tutaj: nestbank.pl/zdrowie
Materiał promocyjny Nest Bank