Program TV na sobotę 29.08: Robert de Niro w 'Taksówkarzu', reż. Martin Scorese

Program TV na sobotę 29.08: Robert de Niro w 'Taksówkarzu', reż. Martin Scorese (fot. flickr.com / William Martins / CC BY-NC 2.0)

ludzie

''You talkin' to me?''. Robert De Niro: Lepiej iść na żywioł, niż być eleganckim dupkiem

Był kokainistą i seksoholikiem. Od lat pozostaje jednym z najbardziej kasowych aktorów Hollywood. Jego role zmieniają historię kina, a on niezmiennie rozgrzewa publiczność. Przed Wami: Robert de Niro.

Ulice smierdza jak sciek, zlewaja sie z cieniami nocy. Dilerzy i prostytutki - to ich pora - juz wychodza ze swoich zatechlych nor. Alfonsi nie spuszczaja z nich wzroku. A on? Wloczy sie ulicami i mruczy pod nosem: Wiem jedno: ktos powinien oczyscic to miasto. Patrzysz w jego przenikliwe oczy i od razu mu ufasz, jakbys rozumial jego samotnosc. Jakbys tam byl razem z nim. Jeszcze nie wiesz, ze za chwile wystawi cie do wiatru. W ogole niewiele o nim wiesz...

Nazywa sie Travis Bickle. Nie ma zadnych pogladow politycznych, zadnych przyjaciol. W nic nie wierzy. Ma 26 lat i jest zagubionym weteranem z Wietnamu. Zaraz zostanie taksowkarzem. Cos musi ze soba zrobic, bo wykonczy go bezsennosc. Bedzie jezdzic nawet po dzikim Bronxie, wozic klientow z zapyzialych zaulkow, zmywac po nich sperme i krew z siedzen. Za dnia sprobuje wyrwac jedna Betsy - pracownice sztabu wyborczego. Zeby jakos zwrocic jej uwage, porwie sie z bronia na samego prezydenta. Az wreszcie pozna malolate z ulicy, prostytutke Iris, juz uszkodzona, jeszcze niewinna. Owladniety obsesja jej ocalenia sprzatnie sutenerow pilnujacych nieletniej. Potem, jak gdyby nigdy nic, wroci do zycia. A ty? Juz go nie zapomnisz.

Czyszczenie miasta w cieniu tykajacej bomby

Zanim Robert De Niro dzieki tej kreacji stanie sie najslynniejszym taksowkarzem swiata i jedna z najwyrazistszych osobowosci Hollywood, zdazy juz dostac nagrode Akademii Filmowej za drugoplanowa role w "Ojcu Chrzestnym II". Rezyser "Taksowkarza" Martin Scorsese poznal De Niro, zanim jeszcze poznal go swiat. Zaangazowal aktora do "Ulic nedzy", filmu z 1973 roku, po ktorym nazwisko rezysera stalo sie znane, a talent De Niro zostal zauwazony przez branze. W tamtej historii, ktora opowiada o swiatku "Little Italy" - wloskiej dzielnicy w Nowym Jorku - poczatkujacy De Niro brawurowo zagral Johnny'ego, kumpla glownego bohatera. Mlody aktor czul klimat. Podobnie jak Scorsese ma wloska krew, i jak on biegal ulicami tej dzielnicy w dziecinstwie. Znali sie nawet z widzenia, jeszcze zanim spotkali sie na planie. Kontrakt przyszlego gwiazdora za role w "Taksowkarzu" opiewal raptem na marne 35 tysiecy dolarow. Byl juz podpisany, gdy nagle De Niro dostal swoja pierwsza statuetke. Choc natychmiast otrzymal propozycje udzialu w bardzo kasowej produkcji, nie przyjal jej. Wolal rozpoczac zdjecia do filmu Scorsese wedlug scenariusza Schradera. Wiedzial, co robi.

Robert de Niro (po lewej) i David Proval / kadr z filmu Robert de Niro (po lewej) i David Proval / kadr z filmu "Ulice nedzy"

Mial tez troche szczescia. Dostal szanse zagrania taksowkarza, bo... nie chcial go grac Al Pacino. Dopiero po jego odmowie producenci obejrzeli "Ulice nedzy" i to oni cisneli rezysera, zeby postawil na De Niro. Aktor specjalnie do roli nauczyl sie z tasm mowic ze srodkowowschodnim akcentem, zrobil nawet licencje taksowkarza i przez pare tygodni wozil ludzi po Nowym Jorku. To caly De Niro. Jego legendarny pracoholizm juz wtedy stal sie tematem anegdot. W kilka lat pozniej rezyser Elia Kazan powie o nim: Nigdy nie widzialem faceta, ktory by tak ciezko pracowal. To jedyny znany mi aktor, ktory potrafi zadzwonic w piatek i powiedziec: Umowmy sie w weekend, zeby popracowac.

Postac Travisa Bickle w "Taksowkarzu" stanie sie punktem odniesienia dla kolejnych pokolen przyszlych aktorow. Nieletnia prostytutke, ktora postanawia ocalic Travis, zagrala owczesna gwiazdka mlodziezowego kina - Jodie Foster. Po wielkim sukcesie filmu Robert De Niro wyzna, ze zaczepiaja go na ulicy obcy ludzie, rzucajac slynna kwestie, wypowiadana przez niego przed lustrem: You talkin' to me? Nie spodziewal sie, ze taka bedzie sila razenia tego filmu. Podobne zdumienie przezyje Paul Schrader, ktory napisal scenariusz w dwa tygodnie. Historia niosla go, jakby byl w transie. Pisal, by samemu wyjsc z opalow. Zainspirowala go historia czlowieka, ktory w 1972 roku chcial zabic kandydata na prezydenta George'a Wallace'a. Kandydat przezyl, ale wyladowal dozywotnio na wozku inwalidzkim.

De Niro jako Travis Bickle / kadr z filmu De Niro jako Travis Bickle / kadr z filmu "Taksowkarz

Oddzialywanie filmu okaze sie smielsze niz sny jego tworcow. W piec lat po premierze "Taksowkarza" nadejdzie dzien, kiedy fikcja wedrze sie w zycie. Niejaki John Hinckley tuz po wiecu wyborczym w Waszyngtonie wyceluje pistolet w Ronalda Reagana. Kula wprawdzie ominie serce prezydenta zaledwie o kilka centymetrow, lecz na zawsze dozna on uszczerbku na zdrowiu. Podczas procesu zamachowiec wyzna, ze ogladal "Taksowkarza" kilkanascie razy i porwal sie na ten czyn, bo chcial, jak bohater z filmu, zwrocic na siebie uwage kobiety, ktora do szalenstwa kocha. Podczas zamachu byl nawet ubrany tak samo jak De Niro w filmie. Ta, dla ktorej stracil glowe, byl nie kto inny, jak mlodziutka Jodie Foster. Tuz przed zamachem wyslal zreszta do niej list z prosba, by zwrocila uwage na jego czyn, ktory mial odwrocic bieg historii. Hinckley zostal uznany za niepoczytalnego i umieszczony w szpitalu psychiatrycznym, a Jodie Foster dlugo potem leczyla sie z traumy. De Niro nie schodzil z pierwszych stron gazet, z dnia na dzien stal sie ikona, ale nie chcial komentowac tej sprawy. Byl na fali, wiec plynal.

Lowca jeleni nie popada w depresje gangstera

De Niro dostawal gorace role, tworzyl wyrazistych bohaterow i zaskakiwal publicznosc. Jednoczesnie dbal o dyskrecje i zaliczal kolejne dziewczyny. Wsrod uwiedzionych znalazly sie najpiekniejsze gwiazdy lat osiemdziesiatych i dziewiecdziesiatych, m.in.: Bette Midler, Whitney Houston, Uma Thurman. Jedne romanse wyciekaly, inne nie. Niektore gorace afery - takie jak zmuszenie Heleny Springs do aborcji - obiegaly swiat, gdy zdazyly juz troche wystygnac. Mial slabosc zwlaszcza do ciemnoskorych pieknosci. Uwiodl miedzy innymi poczatkujaca krolowa wybiegow Naomi Campbell. Wobec kobiet, ktore stawialy opor jego uwodzicielskiej sile, potrafil byc potworem. Cybill Shepherd, ktorej nie udalo mu sie poderwac na planie "Taksowkarza", z zemsty ostentacyjnie ignorowal podczas dalszej wspolpracy.

Jako Vito Corleone / kadr z filmu Jako Vito Corleone / kadr z filmu "Ojciec chrzestny II"

Niespodziewanie dla wielu w 1976 roku zadebiutowal na slubnym kobiercu. Ozenil sie z aktorka grajaca epizod w "Taksowkarzu" Diahnne Abbott. Niebawem przyszedl na swiat ich syn Rafael; nadali mu imie na pamiatke nazwy hotelu w Rzymie, gdzie zostal poczety. De Niro zaadoptowal tez corke zony z poprzedniego zwiazku - Drene. Formalnie byli malzenstwem ponad dziesiec lat, ale zycie uczuciowe De Niro bylo w tym czasie bardzo burzliwe, choc skrywal to, jak mogl przed reflektorami.

On jest bardzo wrazliwy, prawdopodobnie to neurotyk - mowil o nim Bernardo Bertolucci. De Niro zagral u niego w 1976 roku w filmie "1900", ukazujacym historie dwoch przyjaciol z dziecinstwa dorastajacych we Wloszech przed pierwsza wojna swiatowa. Potem byl sukces "Lowcy jeleni" - dramatu wojennego z 1978 roku, gdzie zagral glowna role. Hollywoodzki biznes pragnal De Niro, a on zageszczal swoje zycie koksem. Wciaz jednak nie spadal ze szczytu i szedl na calosc w kazdej z rol. By wcielic sie w tytulowego boksera w filmie "Wsciekly Byk", rezyserowanego przez Scorsese, przytyl 27 kilogramow. Stworzyl przejmujacy portret mocnego faceta z Bronxu, ktory miazdzy rywali, lecz nie potrafi poradzic sobie ze soba.

Z pierwsza zona Diahnne Abbott / kadr z filmu Z pierwsza zona Diahnne Abbott / kadr z filmu "Krol komedii"

De Niro - intensywny na ekranie, taki tez byl i jest w relacjach z ludzmi. Na przelomie lat siedemdziesiatych i osiemdziesiatych przyjaznil sie bardzo ze slynnym komikiem Johnem Belushim, ktory w 1980 roku zdazyl jeszcze oczarowac swiat swoja rola w komedii muzycznej "Blues Brothers". A w dwa lata pozniej podczas balangi w pokoju hotelu Chateau Marmont przy Bulwarze Zachodzacego Slonca, w towarzystwie Roberta De Niro i Robina Williamsa, tak sie uraczyl speedballem (mieszanka kokainy i heroiny), ze w dzien pozniej znaleziono go zacpanego na smierc. De Niro, ktory wyszedl z pokoju kumpla przed switem zbyt nakoksowany, by zauwazyc, co sie dzieje, podobno dlugo plakal, gdy dowiedzial sie, jaki byl final ich wspolnej imprezy.

Porzucmy chlopiecy swiat, poznajmy tate

W polowie lat dziewiecdziesiatych tropiciele milosnych sensacji obwiescili swiatu na lamach brukowcow, ze serce gwiazdora, ktore juz od 1988 roku cumowalo w pewnym pieknym porcie, chce sie ustatkowac. W 1995 roku piecdziesieciodwuletni De Niro zostal ojcem blizniakow. Ich matka byla ciemnoskora modelka i aktorka Toukie Smith, ktora urodzila Arona i Juliana przy pomocy surogatki. Ci, ktorzy czekali na kolejny slub aktora, owszem, doczekali sie. Tyle tylko, ze z inna kobieta. Juz w rok po narodzinach blizniakow De Niro porzucil nowa koncepcje zycia. A precyzyjniej mowiac, matke chlopcow, z ktora te koncepcje probowal wdrozyc, i stanal po raz drugi w zyciu na slubnym kobiercu z kolejna ciemnoskora modelka, tym razem czterdziestodwuletnia Grace Hightower. Ceremonia odbyla sie w jego posiadlosci w Marbletown w stanie Nowy Jork.

Grace Hightower do dzis jest zona Roberta de Niro (fot. REUTERS/Regis Duvignau) Grace Hightower do dzis jest zona Roberta de Niro (fot. REUTERS/Regis Duvignau)

W kilkanascie miesiecy pozniej przyszedl na swiat ich syn Elliot. Ten najdluzszy w zyciu gwiazdora zwiazek, choc nie mniej burzliwy niz poprzednie, trwa do dzis. Nie obylo sie po drodze bez rozstan i powrotow, ale te w przypadku De Niro nie budza juz az takich emocji. Znacznie wieksza sensacje wywolala elektryzujaca wiadomosc z 2011 roku, ze oto na swiat przyszla Helen, corka 68-letniego De Niro i 56-letniej Grace Hightower, rowniez urodzona przez surogatke.

Czy zrodel burzliwego zycia uczuciowego, jak by chcieli wspolczesni eksperci od reperacji dusz, nalezy szukac w dziecinstwie gwiazdora? Zacznijmy od porzucenia kliszy. Tej pierwszej, ktora sie cisnie na usta na haslo: hollywoodzki sen. Historii o biednym chlopaku z emigranckiej rodziny wegetujacej na przedmiesciach, ktory siegnal gwiazd. Nie taki jest poczatek Roberta De Niro. Aktor jest synem wywodzacego sie z wloskiej rodziny malarza abstrakcjonisty Roberta De Niro Seniora. W 1942 roku poslubil on przyszla matke aktora - artystke Virginie Admiral, w ktorej krwi mieszaja sie geny angielskich, niemieckich i francuskich przodkow. Poznali sie na zajeciach z malarstwa. Zamieszkali w duzym lofcie w Greenwich Village. Dzielnicy, ktora juz zdazyli rozslawic poeci tej miary, co Walt Whitman czy Edgar Allan Poe. Tej samej, w ktorej za kilka lat zrodzi sie legendarna generacja beatnikow. Panstwo De Niro wiedli ekscytujace artystyczne zycie. Przyjaznili sie z nowojorska bohema, z Jacksonem Pollockiem, Markiem Rothko. Bywali u nich Tennessee Williams, Henry Miller, Anais Nin. Dla tej ostatniej obydwoje pisywali nawet erotyki. Obrazy ojca De Niro byly wystawiane miedzy innymi w Galerii Guggenheima. Prace matki do dzis znajduja sie w stalych kolekcjach Muzeum MoMa oraz Metropolitan Museum of Art.

De Niro podczas festiwalu w Cannes (fot. REUTERS/Jean-Paul Pelissier) De Niro podczas festiwalu w Cannes (fot. REUTERS/Jean-Paul Pelissier)

Jednak macierzynstwo nie wkomponowalo sie w artystyczne ekscesy duetu. Po dwoch latach od przyjscia na swiat syna Roberta Virginia opuscila przystojnego biseksualnego meza. Zamieszkawszy ze swoim jedynakiem, prowadzila zywiolowe zycie uczuciowe, czesto zmieniajac partnerow. Niesmialy i wiecznie cierpiacy na niedostatek uwagi chlopiec zyl w dynamicznie zmieniajacym sie swiecie znajomych matki. Przez cale zycie byl do niej bardzo przywiazany. Lubil jej bystrosc i dowcip. Kiedy zmarla latem 2000 roku, bardzo to przezywal.

Byc moze to proba przykucia jej uwagi sprawila, ze w wieku lat dziesieciu zadebiutowal w szkolnym przedstawieniu na podstawie "Czarnoksieznika z Krainy Oz". Juz wtedy cos w nim drgnelo. Zaczal interesowac sie kinem. Na tyle intensywnie, ze jako szesnastolatek rzucil szkole i zagral va banque ze swoim przeznaczeniem. Zapisal sie na kursy aktorskie, uczyl sie miedzy innymi pod okiem legendarnego Lee Strasberga. Ukonczyl wreszcie High School of Music and Art. Zanim zagral w "Ulicach nedzy", mial kilka drobnych rolek. - Nigdy nie bedzie gwiazda filmowa. Jego po prostu nie pociaga splendor - zawyrokowal wtedy jego pierwszy agent Harry Ufland.

Nigdy nie pokazuj, co czujesz, bo nie wiesz, jak sprawy sie potocza

Ten nakaz powsciagliwosci De Niro zanotowal sobie kiedys na marginesie scenariusza do "Ojca Chrzestnego". Rzadko robi od niego odstepstwa. Widzowie ogladajacy kilka lat temu w programie "Katie" rozmowe z Robertem De Niro na temat premiery filmu z jego udzialem ("Poradnik pozytywnego myslenia") musieli sie zdziwic jego emocjonalna reakcja na opowiesc o glownym bohaterze obrazu, ktory cierpi na chorobe dwubiegunowa. - Wiem dokladnie przez co przechodzi - powiedzial aktor, a w jego oczach pojawily sie lzy.

Spotkanie Roberta de Niro i Romana Polanskiego z przywodca Solidarnosci Lechem Walesa. 21.09.1989 Gdansk (fot. Piotr Wojcik / Agencja Gazeta) Spotkanie Roberta de Niro i Romana Polanskiego z przywodca Solidarnosci Lechem Walesa. 21.09.1989 Gdansk (fot. Piotr Wojcik / Agencja Gazeta)

Entuzjazm tych, ktorzy uznali, ze malomowny gwiazdor wreszcie sie odslonil, gasili ci, ktorzy upatrywali w tym chwyt marketingowy, jednak z pewnoscia lzy De Niro na wizji przeszly do historii. De Niro slynie z tego, ze nie odbiera telefonow, unika udzielania wywiadow i nigdy nie mowi o swoim zyciu prywatnym. Uchodzi nawet za mruka. Jest jednym z nielicznych, ktorzy na planie filmowym walcza o to, by miec krotsze dialogi.

Nie komentuje plotek na swoj temat. Rzadko odpiera medialne zarzuty. Jedna z nielicznych tego typu sytuacji byl incydent z roku 1998, kiedy obrazil sie na Francje - po tym jak podczas krecenia tam filmu byl przez dziewiec godzin przesluchiwany przez policje w sprawie podejrzenia o korzystanie z uslug prostytutek. Wzburzony powiedzial wtedy w wywiadzie dla "Le Monde": - Nigdy nie placilem za seks, a nawet jeslibym to zrobil, nie byloby to zbrodnia. Oglosil takze, ze nigdy do Francji nie powroci i bedzie to odradzal wszystkim swoim przyjaciolom oraz ze zwroci swoja Legie Honorowa. Mimo ze rzecznik francuskiej policji probowal lagodzic sprawe, tlumaczac, ze pan De Niro byl przesluchiwany nie jako podejrzany, lecz swiadek, aktor pozostal nieprzejednany.

De Niro milczy na temat swojej prywatnosci, ale nie stroni od manifestowania pogladow politycznych. Lobbowal w sprawie niepociagania do odpowiedzialnosci Billa Clintona w 1998 roku (po aferze z Monica Lewinsky - przyp. red.). W dwa lata pozniej jako zwolennik Partii Demokratycznej poparl Ala Gore'a, a w 2008 roku podczas wiecu w New Jersey - Baracka Obame.

Choc mijaja kolejne dekady, De Niro nie spada z listy najbardziej kasowych aktorow Hollywood. Ciagle gra. W 1993 roku "Prawem Bronxu" - zadedykowanym ojcu - zadebiutowal jako rezyser. Jest wspolzalozycielem studia filmowego TriBeCa Productions, ma takze udzialy w biznesach restauracyjnych i w nieruchomosciach. Wspolorganizuje festiwal Tribeca Film. Nigdy nie oglada swoich starych filmow. Zagadniety o to, za czym teskni, odpowiada: - Lubie terazniejszosc, nie tesknie za tym, co juz minelo.

A gdy go pytaja, jak odpoczywa ktos taki jak Robert De Niro, patrzy tym swoim przenikliwym wzrokiem, jakby sie dziwil, i odpowiada, ze na odpoczynek bedzie mial czas po smierci.

Jesli chcecie poznac wiecej sekretow z burzliwego zycia wielkiego aktora, przeczytajcie najnowsza biografie Shawna Levy'ego "De Niro".

" De Niro", Shawn Levy (fot. materialy prasowe / shawnlevy.com) "De Niro", Shawn Levy (fot. materialy prasowe / shawnlevy.com)

Ula Ryciak. P isarka i scenarzystka. Kiedy nie pisze, to slucha, albo ludzi, albo dzwiekow . Opublikowala trzy ksiazki, kilkadziesiat reportazy ze swoich podrozy po Europie, Azji i Ameryce Lacinskiej, liczne teksty o kulturze i stylu zycia. W 2015 roku nakladem Wydawnictwa Literackiego ukazala sie jej ksiazka pt. "Potargana w milosci. O Agnieszce Osieckiej".

Polub Weekend Gazeta.pl na Facebooku

Komentarze (32)
Zaloguj się
  • white_lake

    Oceniono 64 razy 40

    "urodziła przy pomocy surogatki"? czyli surogatka, jak rozumiem, odbierała poród?

  • goooral

    Oceniono 37 razy 31

    Ha, młody Vitto Corleone, Taksówkarz i najbardziej dojrzały z przyjaciół w Łowcy Jeleni - po prostu genialne

  • strzykwa5

    Oceniono 48 razy 26

    Początki wielkie. Obecnie powtarzalne role zawsze z tą samą skrzywioną miną.

  • kato-rznik

    Oceniono 25 razy 17

    Nie można przestać być "..........holikiem", więc stwierdzenie "był" jest mocno niefortunne.

  • wentyl77

    Oceniono 15 razy 15

    Myślę, że bez względu na ilość biografii, artysta tej miary zostawi zawsze margines tajemnicy o sobie i swoim życiu, a jest to właśnie tajemnica sukcesu. Trzeba do tego pewnie także szczęścia: nie każdemu dane było np. urodzić się w Nowym Yorku.
    Przy okazji polecę jego mniej znaną rolę w "Mrokach miasta". Gra tam 'frajera' (trochę podobnego do tego z Króla Komedii), który pragnie wejść w branżę walk bokserskich. Poziom emocjonalnego napięcia i poniżenia, a także niezrównane monologi, wygłaszane przez aktora, zostawiają widza dosłownie 'przeciągniętego po betonie'. Szkoda, że film jest rzadko pokazywany, a przez to - mało obecny w świadomości.

  • sebasstian

    Oceniono 15 razy 11

    "Od lat pozostaje jednym z najbardziej kasowych aktorów Hollywood" - He, he, Pani redaktor, spokojnie z tym kultem...:) Od lat (i to wielu) to De Niro NIE pozostaje juz jednym z najbardziej kasowych aktorow:)

  • malpapolska2

    Oceniono 14 razy 10

    Aktor- wspanialy! A ze dopasowal teorie do rzecywistosci? Taki komfort znanych ludzi, ktorzy nie narzekaja na brak kasy...

  • robson-67

    Oceniono 13 razy 7

    Co za durny tytuł. Pierwsze co mi przyszło do głowy jak przeczytałem tytuł artykułu, to to że zmarł. No jakaś masakra.

  • adwach

    Oceniono 5 razy 5

    super aktor. bardzo go lubię :)

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX