Demonstarcja po tragedii w szkole w Trollhättan w Szwecji, gdzie rasista zamordował dwie osoby, a wiele ranił.

Demonstarcja po tragedii w szkole w Trollhättan w Szwecji, gdzie rasista zamordował dwie osoby, a wiele ranił. (fot. TT News Agency / Reuters)

społeczeństwo

Prawo szariatu w Szwecji? To political fiction. Polka pracująca tam z imigrantami przyznaje jednak: Sytuacja się zaostrza

Dagmara Weinkiper-Hälsing najpierw sama przeszła klasyczną imigracyjną ścieżkę, teraz pomaga uchodźcom odnaleźć się w szwedzkiej rzeczywistości. Ciągle wierzy w system, który pozwala im stać się ?nowymi Szwedami?. - Wymaga on usprawnienia, ale przecież nie był przygotowany na przyjmowanie 160 000 osób rocznie - mówi.

Jak trafiłaś do Szwecji?

- Pracowałam w IKEA Polska, najpierw we Wrocławiu, potem w Katowicach, gdzie poznałam swojego męża - Szweda. Przez jakiś czas żyliśmy w różnych państwach, lataliśmy do siebie, w końcu w 2003 roku zamieszkaliśmy w Szwecji.

Od razu zajęłaś się pomocą imigrantom?

- Nie. Najpierw musiałam sama nauczyć się języka. Zapisałam się na kursy SFI - Swedish for immigrants. Przeszłam dokładnie taką drogę, jaką dzisiaj oferuję moim podopiecznym.

Bo sama byłaś imigrantką.

- Tak. I mogę zapewnić, że w oczach Szweda to, czy jestem z Polski czy z Syrii, nie ma znaczenia. Dla Szweda i Syryjczyk, i ja jesteśmy po prostu imigrantami.

Dagmara Weinkiper-Hälsing (fot. archiwum prywatne)Dagmara Weinkiper-Hälsing (fot. archiwum prywatne)

W jaki sposób dostałaś pracę w urzędzie gminy?

- Mój mąż otrzymał propozycję pracy w miejscowości Edsbyn w prowincji Hälsingland. Przeprowadziliśmy się. Przez pierwszy rok zajmowałam się dziećmi, wreszcie wsiadłam na rower i objechałam na nim wszystkie instytucje, w których potencjalnie mogłabym pracować. Edsbyn jest niewielką miejscowością, więc na rowerze można trafić wszędzie. Dowiedziałam się, że urząd gminy szuka osoby, która zajęłaby się znajdowaniem miejsc praktyki zawodowej i językowej dla imigrantów. Dostałam tę pracę, okazała się bardzo ciekawa. Dzisiaj jestem kierowniczką działu zajmującego się wprowadzaniem imigrantów w życie zawodowe.

Ilu ich przyjeżdża do Szwecji każdego roku?

- Między 2000 i 2005 rokiem przybywało rocznie od 58 000 do 65 000 imigrantów. Począwszy od 2006 roku liczby te wzrosły i wahają się między 96 000 a 102 000 osób. Najwięcej było przybyszów z Iraku, Somalii i Polski. Od czterech lat, od czasu wybuchu wojny w Syrii, najczęściej witamy Syryjczyków, Erytrejczyków i Afgańczyków.

W zeszłym roku liczba uchodźców, nie licząc imigrantów zarobkowych, mieszkańców Unii, osiągnęła poziom 81 000. W tym roku tylko do sierpnia było to już 74 000 osób. Jeszcze niedawno tygodniowo przybywało do Szwecji 6000-7000 uchodźców. W ciągu ostatnich kilku tygodni sytuacja stała się kryzysowa - co tydzień przyjmujemy około 10 000 osób. Najnowsze prognozy biura migracyjnego mówią, że w tym roku liczba uchodźców przekroczy 160 000.

Macie wpływ na to, kto trafia do waszego miasta?

- Każda gmina deklaruje, ilu imigrantów jest w stanie przyjąć, żeby zapewnić im jak najlepszą drogę do integracji. U nas zwykle było to 30-40 osób rocznie, ale w ubiegłym roku przyjęliśmy 200, w tym roku jest już 180. System pęka teraz w szwach, problemy zauważamy też na poziomie lokalnym. Z drugiej strony ludzie z naszego miasta są ogromne zaangażowani. Sami zgłaszają się do nas, chcą pomagać, proponują rozwiązania.

Somalijczycy w Sztokholmie protestują przeciwko wojnie (fot. Shutterstock.com)Somalijczycy w Sztokholmie protestują przeciwko wojnie (fot. Shutterstock.com)

Mają kontakt z imigrantami?

- Tak. I te bezpośrednie kontakty są bardzo cenne. Do mojego biura przychodzi dziennie około sześćdziesięciu imigrantów. Uczą się języka i spotykają przedstawicieli różnych stowarzyszeń - niektóre z nich prowadzą zresztą sami imigranci, którzy już urządzili się w Szwecji. Dzięki tym spotkaniom nowe osoby nie tylko szkolą język, ale też nawiązują kontakty, poprawiają wizerunek przybyszów. Oddramatyzowują go. Bo okazuje się na przykład, że Mahomed studiował na uniwersytecie, a czyjś kuzyn potrzebuje osoby, która by mu pomogła w firmie. Kogoś, kto zna się dokładnie na tym, na czym zna się Mahomed... 80 proc. ofert pracy w naszej gminie przekazywanych jest przez osobiste kontakty.

A jak wygląda twój pierwszy kontakt z nowo przybyłymi osobami?

- Jeśli trafiają do nas w ramach kwot, jeszcze zanim przyjadą, dostajemy kopie ich dokumentów. Dowiadujemy się, z kim konkretnie będziemy mieli do czynienia - z jakiego kraju przybywają, jakie mają wykształcenie, umiejętności. Dzięki dokumentom wiemy też, jakie mieszkanie należy dla nich przygotować. Możemy również powiadomić szkoły czy przedszkola o tym, że wkrótce trafią do nich dzieci, i przekazać podstawowe informacje na ich temat.

Co dzieje się z imigrantami, zanim zamieszkają w waszej gminie?

- Bezpośrednio do gminy trafiają migranci, którzy w obozach uchodźców przechodzą tylko krótkie programy wprowadzające na temat Szwecji. Osoby szukające azylu przebywają najpierw w obozach na terenie Szwecji, które opuszczają już z dokumentami potwierdzającymi prawo do stałego pobytu. Powinny tam spędzić około miesiąca, niestety, z powodu ostatniego kryzysu i liczby uchodźców, która trafia do Szwecji, ten czas wydłuża się nawet do półtora roku.

Na szczęście dzieci rozpoczynają edukację już w obozach.

A dorośli marnują czas?

- Tak. Czekają. Nawet osoby, które dostały zezwolenie na pobyt stały i powinny być kierowane do konkretnych gmin, nadal czekają, bo brakuje dla nich mieszkań. Ostatnio sytuacja jest naprawdę trudna, dyskutują o tym politycy, wypowiadają się kolejne partie. Brakuje miejsc na ośrodki dla azylantów. W zeszłym tygodniu zaczęto na ten cel zagospodarowywać sale gimnastyczne. Efektem tej sytuacji jest wprowadzenie tymczasowego pobytu zamiast stałego oraz zwiększenie wymagań dotyczących zasady łączenia rodzin.

(fot. Maria G. Nilsson)(fot. Maria G. Nilsson)

W jakiej formie są uchodźcy?

- Na ogół fizycznie są w niezłej, ale psychicznie - w fatalnej. Biorąc pod uwagę, przez co ci ludzie przeszli, nie ma się czemu dziwić. Wszystkim, nie tylko Syryjczykom, oferujemy pomoc psychologiczną.

Co jest najbardziej potrzebne, żeby szybko stanęli na nogi?

- Język i praca. Po przyjeździe do gminy imigrant rejestruje się w biurze pracy i zapisuje na kurs językowy. Kursy mają 4 poziomy: A, B, C, D. Od poziomu C można uczestniczyć w szkoleniach. Trwają one około roku i przygotowują do podejmowania pracy w zawodach, które aktualnie są potrzebne na rynku pracy.

Natomiast od poziomu D można zacząć naukę w szwedzkim gimnazjum dla dorosłych w trybie dziennym. To jest ścieżka dla osób, które zamierzają kontynuować naukę na studiach i potem szukać pracy - nie na skróty, przez biuro pracy, tylko na normalnych rynkowych zasadach.

Każdy imigrant może w Szwecji skończyć studia?

- Tak. Oczywiście w przypadku 55-letniej Fatimy, która jest analfabetką, to praktycznie niemożliwe. Ale w innych przypadkach - jak najbardziej. Jeśli Fatima ma dzieci, one już będą zintegrowane. Prawie wszystkie skończą szkoły, niektóre będą studiować.

Kto najszybciej zaczyna sobie radzić?

- Syryjczycy często mówią po angielsku, niektórzy Erytrejczycy też. Im łatwiej się odnaleźć. Ale są też na przykład Kolumbijczycy, którzy posługują się wyłącznie językiem hiszpańskim, wtedy na początku musimy rozmawiać przy pomocy tłumacza. Szwedzi mówią dobrze po angielsku, każdy anglojęzyczny obcokrajowiec może więc bez trudu porozumieć się z urzędnikami, lekarzami, potencjalnymi pracodawcami. Chociaż w urzędach i u lekarza uchodźcy mają prawo do tłumacza.

Są przypadki beznadziejne? Ludzie, którzy na pewno nie znajdą zatrudnienia?

- Są tacy, którzy prawdopodobnie nigdy nie będą umieli funkcjonować na rynku - osoby starsze, analfabeci, samotne starsze kobiety, które nigdy nie pracowały. Nawet jeśli próbują porozumiewać się w języku szwedzkim, to nie znają go na takim poziomie, żeby umożliwiało to znalezienie pracy.

Ile czasu mija od przyjazdu do Szwecji do momentu znalezienia zajęcia?

- Bardzo rzadko zdarza się, żeby ktoś trafił na rynek pracy i był na nim aktywny od razu. No, chyba że jest lekarzem i świetnie mówi po angielsku. Zwykle ludzie potrzebują na to około 2 lat i tyle właśnie trwa państwowy program wprowadzający. W tym czasie każdy imigrant otrzymuje 308 koron szwedzkich dziennie (120 zł), z założeniem, że po dwóch latach ma się stać niezależny finansowo. To jest okres, w którym odpowiedzialność za imigranta przejmuje biuro pracy. Lekcje języka zajmują mu 15-17 godzin tygodniowo. Resztę czasu musi być aktywny na innych polach - może brać w udział kursach zawodowych albo przygotowujących do życia w Szwecji. Może też pracować w pełnym albo niepełnym wymiarze godzin. W sumie różne formy aktywności powinny zajmować mu 40 godzin tygodniowo.

Wolontariusze rozdają jedzenie i picie imigrantom, który właśnie przybyli do Szwecji (fot. TT News Agency / Reuters)Wolontariusze rozdają jedzenie i picie imigrantom, który właśnie przybyli do Szwecji (fot. TT News Agency / Reuters)

Kto zatrudnia takich nowych imigrantów?

- Zależy oczywiście, jakie kompetencje i wykształcenie ma tak zwany "nowy Szwed". W naszej gminie imigranci pracują głównie w służbie zdrowia, w szkołach, przy opiece nad starszymi ludźmi, w gastronomii i w handlu. Działa to dość sprawnie, bo w ramach wspomnianego programu pracodawcy otrzymują od rządu dotacje do wynagrodzenia imigranta w wysokości nawet do 80 proc. pensji w ciągu pierwszego roku zatrudnienia.

W twojej gminie tylko 3 proc. imigrantów po tych dwóch przystosowawczych latach pobiera zasiłek dla bezrobotnych.

- Tak, rzeczywiście. Ale i w całej Szwecji wyniki są optymistyczne. Ze statystyk Szwedzkiego Biura Pracy wynika, że po 10 latach - moim zdaniem to jest okres, na podstawie którego powinno się wyciągać wnioski - od osiedlenia się w Szwecji różnica zatrudnienia na cały etat między mężczyznami urodzonymi w Szwecji i poza Szwecją jest znikoma. Spośród rdzennych Szwedów pracuje 85 proc. panów, a wśród imigrantów - 83 proc. Jeśli chodzi o kobiety, to analogicznie: 61 i 63 proc.

Ta gmina jest wyjątkowa w skali Szwecji? Nie wszędzie przecież udaje się włączać imigrantów w życie miasta tak wzorcowo jak u was.

- Jest ogromna różnica między wielkimi miastami a niewielkimi gminami.

Łatwiej zarządzać tym procesem w mniejszych miejscowościach?

- Tak. A to dlatego, że łatwiej nawiązać współpracę między biurem pracy, spółdzielniami mieszkaniowymi, szkołami, gminą i lokalnymi przedsiębiorstwami. Spotykamy się raz na dwa miesiące, rozmawiamy o problemach i szukamy najlepszych rozwiązań. Niektóre rzeczy wychodzą naturalnie - mamy na przykład mniej szkół i wiadomo, że w każdej z nich znajdą się dzieci imigrantów. Na pewno łatwiej tu nawiązać relacje międzyludzkie, chociaż w dużych miastach z drugiej strony łatwiej jest o pracę. Ostatecznie najważniejszy jest bezpośredni kontakt. Warto po prostu przypomnieć sobie, że czasami trzeba pochylić się nad drugim człowiekiem, szczególnie wtedy, kiedy on bardzo potrzebuje naszej pomocy.

(fot. Maria G. Nilsson)(fot. Maria G. Nilsson)

Skąd pomysł na kursy, podczas których ludzie uczą się, w jaki sposób wygląda życie w Szwecji?

- Wierzymy, że jeśli imigranci będą mieli mocne poczucie przynależności do lokalnej społeczności, to szybciej się zintegrują. Program polityki integracyjnej przywiązuje dużą wagę do kształcenia obywatelskiego - przekazywania informacji o funkcjonowaniu społeczeństwa obywatelskiego i wartościach, prawach oraz obowiązkach, jakie tutaj wszyscy mamy.

Jak to działa w twojej gminie?

- Zaczynamy od wiedzy o społeczeństwie. Najpierw są prawa i obowiązki - tłumaczymy, co wolno robić, czego nie. Opowiadamy o kodzie społecznościowym, nawet o tym, jak inicjować rozmowę. Imigranci szukają kontaktów z ludźmi, chcą poznawać nowych sąsiadów. Tłumaczymy, że jeśli dosiądą się do kogoś w autobusie i powiedzą: - Jaką masz śliczną bluzkę, gdzie ją kupiłaś?, to może to zostać potraktowane z podejrzliwością. Ale jeśli zacznie się mówić o pogodzie, rozmowa potrwa i z godzinę, bo każdy Szwed, tak jak każdy Polak, o pogodzie chętnie porozmawia.

Konkretnie.

- Im konkretniej, tym lepiej. Mówimy, jakie fabryki znajdują się w okolicy, jacy pracownicy są poszukiwani, gdzie się zgłosić. Ostrzegamy, że obrzezanie kobiet jest w Szwecji łamaniem prawa. Nie wolno także wyjeżdżać do innego kraju, żeby obrzezać córkę. Opowiadamy też o systemie edukacji. Każdego człowieka traktujemy indywidualnie i dla każdego rozpisujemy osobistą ścieżkę edukacyjną, biorąc pod uwagę to, co już umie i co jest realne do osiągnięcia.

Co cieszy się największym zainteresowaniem?

- Zajęcia o przemocy domowej. Opowiadamy, że jest w Szwecji karana prawnie, że dzieci nie wolno bić. Te zajęcia wzbudzają sporo emocji. Imigranci chcą o tym słuchać. Często przychodzą do nas po zajęciach i mówią: - Ja byłem bity i ja biję moje dzieci. Nie znam innego sposobu wychowywania. Pomóżcie mi to zmienić. W związku z tym właśnie przygotowujemy kurs życia w rodzinie i będziemy tłumaczyć, jak radzić sobie bez klapsów.

To poważna różnica kulturowa pomiędzy imigrantami a Szwedami.

- Tak. Zresztą jest to również różnica pomiędzy Szwedami a Polakami. Często, kiedy przyjeżdżam do Polski, widzę rodziców szarpiących dziecko. I nikt na to nie reaguje. W Szwecji taka sytuacja jest już nie do pomyślenia.

"Nowi Szwedzi" - imigranci biorą udział w obchodach Święta Narodowego Szwecji (fot. Rolf_52 / Shutterstock.com)

A jak wygląda integracja w szkołach?

- Dzieci sobie radzą, wchłaniają język, nie myślą stereotypami. Mali imigranci nie są wrzucani od razu do klasy. Traktuje się ich bardzo indywidualnie, ale zasada generalna jest taka, że zanim zaczną chodzić na regularne lekcje, przechodzą kurs przygotowawczy w swoim rodzimym języku. Najczęściej prowadzą go nauczyciele, którzy przyjechali do Szwecji z krajów pozaeuropejskich. Potem dzieciaki trafiają do szkoły. Są z nimi problemy, oczywiście, ale nie są to problemy imigranckie, to są normalne problemy z dziećmi.

W twojej gminie nie powstało getto. Imigranci i Szwedzi żyją w tych samych dzielnicach.

- To jest jeden z powodów, dla których integracja w mojej gminie udaje się bardzo dobrze. Nawiązaliśmy kontakt ze spółdzielniami mieszkaniowymi, które zarządzają mieszkaniami komunalnymi. To są ładne dzielnice, nowo budowane bloki albo budynki po generalnym remoncie. Przekonaliśmy przedstawicieli tych spółdzielni do obniżenia czynszu dla rodzin imigrantów i przez pierwsze dwa lata płacą za mieszkania mniej. Mamy taki cel, żeby mieszać imigrantów z tubylcami.

Żeby nie tworzyć zamkniętych dzielnic, do których rdzenni Szwedzi po kilkunastu latach mogliby nie mieć wstępu.

- Tak. Zależy nam, żeby dziecko prezesa bawiło się na podwórku z synkiem imigranta z Erytrei. Żeby w naturalny sposób nawiązywali ze sobą kontakt. Oczywiście są dzielnice willowe, w których nie ma imigrantów. Choć zdarza się, że i imigranci kupują piękne domy, ale to są ludzie, którzy już mają pracę i mieszkają w Szwecji od lat.

Czy ten cały szwedzki system jest skuteczny? Jak go oceniasz?

- Jest dobrze pomyślany i sprawdził się świetnie dla mniejszej liczby osób. Jednak w ciągu kilku ostatnich tygodni sytuacja w Szwecji naprawdę się zaostrzyła. Podpalono cztery ośrodki, które planowały przyjąć azylantów. W szkole w Trollhättan rasista zamordował dwie osoby, a wiele ranił. Wszystkie ofiary były ciemnoskóre. Przeżywamy kryzys, ale nadal mówi się o tolerancji i gotowości pomocy, o tym, że Szwecja jest krajem, w którym solidarność, człowieczeństwo i empatia są wartościami nadrzędnymi. Sytuacja jest trudna i wymaga zmian oraz usprawnienia całego systemu, który przecież nie był przygotowany na przyjmowanie 160 000 osób rocznie.

Odczuwasz, że nastroje antyimigranckie rosną?

- Rosną, rzeczywiście. Tak jak w całej Europie. Ludzie, którym coś w życiu nie wyszło, szukają winnego i oskarżają o swoje niepowodzenia imigrantów. Nie mogą znaleźć pracy, twierdzą, że to z powodu napływu uchodźców. Przytaczają dane, że wzrasta liczba bezrobotnych, ale nie potrafią ich interpretować. Przecież za każdym razem, kiedy wzrośnie liczba imigrantów, będzie wzrastało bezrobocie, bo żeby wziąć udział w programie wdrożeniowym, muszą się oni zarejestrować jako bezrobotni. Nie zapominajmy, że w Szwecji ciągle stosunkowo niewiele jest osób bez pracy.

Ale Szwedzcy Demokraci - partia prawicowa i antyimigrancka - jest w parlamencie.

- Co gorsza, ostatnio poparcie dla niej rośnie. Nie jest to niestety dziwne w kontekście exodusu uchodźców, z którym mamy do czynienia w ostatnich miesiącach. W ubiegłym roku, kiedy Szwedzcy Demokraci weszli do parlamentu, po raz pierwszy usłyszałam za sobą na ulicy hasło tej partii: Zachowaj Szwecję szwedzką.

Zamaskowany mężczyzna zabił dwie osoby i ranił kilka innych - wszystkie z imigracyjną przeszłością. Do tragedii doszło w szkole w Trollhättan. Przed jej budynkiem wstrząśnięci tragedią mieszkańcy palili znicze (fot. TT News Agency / Reuters)Zamaskowany mężczyzna zabił dwie osoby i ranił kilka innych - wszystkie z imigracyjną przeszłością. Do tragedii doszło w szkole w Trollhättan. Przed jej budynkiem wstrząśnięci tragedią mieszkańcy palili znicze (fot. TT News Agency / Reuters)

"Polska dla Polaków".

- Ten sam schemat. Nagle w społeczeństwie pojawiło się przyzwolenie na wyzywanie innych ludzi. Ale generalnie takie reakcje są rzadkie. Dlatego koncentruję się na tych trzech Szwedach, którzy są pozytywnie nastawieni do imigrantów, a nie na tym czwartym, który jest usposobiony negatywnie. Ostatnio to pozytywne nastawienie wobec przyjmowania kolejnych uchodźców jeszcze wzrosło. 33 proc. badanych przez instytut badania opinii publicznej SIFO uważa, że należy przyjmować tylu uchodźców, ilu było przyjmowanych do tej pory. Kolejnych 25 proc. - że należy zwiększyć ich liczbę. Za jej ograniczeniem opowiada się 29 proc.

Porównujesz debatę polską i szwedzką?

- Przyglądam się uważnie temu, co wypisują na Facebooku moi polscy i szwedzcy znajomi. Różnica jest ogromna. Zupełnie inne informacje, dane, linki, jakby była mowa o różnych sprawach. Szwedzi mają pozytywne nastawienie, a media to pokazują: w telewizji oglądamy, jak Szwedzi zbierają pieniądze, jak obradują, w jaki sposób zorganizować pomoc. W popularnym programie śniadaniowym dwie młode osoby dyskutują o tym, że nie powinniśmy pozwalać, żeby ludzie tonęli, uciekając z kraju ogarniętego wojną. - Nie pozwalajmy im na tę niebezpieczną podróż. Dotrzyjmy do Jordanii albo do Turcji, do obozów dla uchodźców, i zorganizujmy dla nich transport lotniczy. Wtedy dotrą bezpiecznie do Szwecji, będą mieli status uchodźcy, będą zdrowi i cali - mówią.

Uważasz, że to dobry pomysł?

- Bardzo dobry. Do tego pięciokrotnie tańszy od podróży przez całą Europę wodą i lądem.

Czy w Szwecji pojawia się argument, że muzułmanie się nie asymilują?

- Nie, tutaj nikt nie ma ambicji, żeby asymilować imigrantów. Mówimy o integracji i to do niej dążymy. Integracja to jest proces tworzenia całości z odmiennych elementów. Społeczeństwo budują różni ludzie, których łączy przestrzeganie wspólnych praw i obowiązków, kodów społecznych, tradycji i wartości. Nie chcemy, żeby szwedzkie społeczeństwo wchłonęło imigrantów i zamieniło ich w Szwedów, a tym właśnie byłaby asymilacja. Uważamy, że każdy ma prawo pozostać sobą. Mnie, kiedy przyjechałam do Szwecji, nikt nie zmuszał, żebym była Szwedką. Z czasem stałam się kimś pomiędzy - polską Szwedką, szwedzką Polką.

W Polsce ciągle słyszę i czytam o asymilacji.

- Polacy bardzo się boją, że kiedy pojawiają się ludzie, którzy reprezentują inny świat, to ich kultura wymiesza się z polską. I mają rację, rzeczywiście tak się stanie. Ale dla mnie to nie jest perspektywa przerażająca, tylko wzbogacająca. Spotkanie z imigrantem to po prostu spotkanie z drugim człowiekiem, z jego kulturą, historią, doświadczeniem. Jeśli ktoś boi się innego człowieka i nie chce go poznać, to rzeczywiście może żądać asymilacji.

Tylko co to właściwie znaczy? Że imigrant ma przestać jeść falafel, a zacząć pierogi?

- Że ma jeść jak Polak, zachowywać się jak Polak, wyglądać jak Polak, mówić jak Polak, najlepiej gdyby w ogóle myślał jak Polak. W Szwecji społeczeństwo multikulti jest faktem od wielu lat. Powstało na długo przed wybuchem wojny w Syrii. Dzięki temu mamy bezpośredni dostęp do różnych przejawów kultury, do literatury, muzyki, do kulinariów z różnych stron świata. I nikt nikomu niczego nie narzuca.

A jak patrzysz na polski Facebook, to widzisz to, co ja - jatkę.

- Polacy boją się, że uchodźcy zrobią im krzywdę, okradną, zgwałcą, zabiją. Nie są otwarci nawet na dialog. Sypią się przykłady na zezwierzęcenie i niedostosowanie uchodźców. Próbowałam tłumaczyć, wyjaśniać, ale nie mam już siły.

Kilka tygodni temu dwóch azylantów zamordowało matkę i syna w Ikei w Szwecji. To przestępcy, którzy odpowiedzą za podwójne zabójstwo. Z pewnością nie zostaną potraktowani ulgowo. Ale w 2011 roku dwóch Polaków zamordowało starsze małżeństwo pod Göteborgiem. Szwedzi nie zamierzali z tego powodu wyrzucić wszystkich Polaków ze swojego kraju. Nie mówili i nie mówią, że jesteśmy dzikusami, ani nie każą nam się asymilować. Rozumieją, że takie historie zdarzają się w każdej społeczności. Niestety.

Tymczasem polski internet obiegła informacja, że sprawcami większości gwałtów w Szwecji są muzułmanie.

- O tak, pojawił się artykuł, zresztą namiętnie "szerowany" na polskim Facebooku, z informacją, że 77 proc. gwałcicieli w Szwecji to muzułmanie. Sprawdziłam ten tekst. Okazało się, że źródła, z których autor czerpał dane, to były prawicowe portale, blogi oraz gazeta. Cytowano też anglojęzyczny artykuł, powołujący się na informacje od szwedzkich policjantów, "którzy chcieli pozostać anonimowi". No więc ja tę sprawę przebadałam dokładnie. Szukałam, sprawdzałam i okazało się, że rzeczywiście wzrosła w Szwecji liczba przestępstw na tle seksualnym, ale przyczyną nie jest zwiększony napływ imigrantów, tylko fakt, że w 2005 roku w Szwecji rozszerzono definicję przestępstwa seksualnego. Teraz zalicza się do tej kategorii nie tylko gwałty, ale również zaczepki, molestowanie werbalne, publiczne obnażanie się itp.

Liczba przestępstw wzrosła z powodu zmiany kwalifikacji.

- Właśnie. Trzeba uważać, co się czyta w internecie. W ogóle nie ma w Szwecji takich statystyk, które mówiłyby, ilu gwałcicieli to imigranci z Syrii, ilu to Polacy i wreszcie, ilu jest w tej grupie rdzennych Szwedów. Ani ilu gwałcicieli to katolicy, muzułmanie czy wyznawcy Hare Kriszna. W statystykach można za to wyczytać, że ponad połowa sprawców gwałtów była pod wpływem alkoholu. Trudno nie skojarzyć z tym faktu, że muzułmanie alkoholu nie piją. Moim zdaniem - ponieważ sprawcy ponad 90 proc. gwałtów to są mężczyźni - to warto spojrzeć na tę sprawę od tej strony: najczęściej pijani mężczyźni gwałcą kobiety oraz dzieci. Ta perspektywa może pomóc rozwiązać problem.

 

Dagmara Weinkiper-Hälsing, absolwentka Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Wydziału Teatralnego Studium Kształcenia Animatorów Kultury i Bibliotekarzy we Wrocławiu. Mama Lilly, Noela i Leona. Autorka książki "Dziecko ze szkła. In vitro - moja droga do szczęścia" prezentującej emocje, doświadczenia, przeżycia towarzyszące parze, która zdecydowała się na procedurę in vitro. Pracuje w Urzędzie Gminy Edsbyn w Szwecji.

Dominika Buczak. Dziennikarka, współautorka książek "Gejdar" oraz "Pan od seksu". Publikuje między innymi w "Wysokich Obcasach", "Ja My Oni", "Urodzie życia". Specjalizuje się w wywiadach i reportażach. Najbardziej interesują ją historie wykluczonych, słabszych, bardziej kruchych. Im chce dać głos.

Polub Weekend Gazeta.pl na Facebooku