Prof. Jacek Leociak

Prof. Jacek Leociak (fot. Adam Kozak / Agencja Gazeta)

wywiad Gazeta.pl

Prof. Jacek Leociak: Narracja o Kościele miłującym i masowo ratującym Żydów podczas wojny jest mitem

Jeśli chodzi o świadectwa dotyczące roli Kościoła w Zagładzie, przytłaczająca większość jest raczej smutna. W książce przywołuję fragment kościelnego raportu z 1941 roku mówiący o tym, że Zagłada dzieje się za sprawą Opatrzności Bożej. To o czym my w ogóle mówimy? - pyta prof. Jacek Leociak, autor wydanej właśnie książki "Młyny boże. Zapiski o Kościele i Zagładzie".
Wr�� do artyku�u
Komentarze (353)
Zaloguj się
Pokaż wcześniejsze komentarze
  • wiesscar

    Oceniono 2 razy -2

    Zydzi nie cierpia KK. I teraz pretensje ze polski KK ich za malo ratowal bo troche jednak ich ratowal.
    Strach bylo ratowac bo nie wiadomo kto to wielu komunistow i podobnych elementów dla Polaków niebezpiecznych.

  • niepolactwo12

    Oceniono 2 razy -2

    np.1936, kilku pastorow odważylo sie wyslac list-protest do Hitlera, opublikowany w SZwajcarii, wtedy Dr.Weissler (Evangelical BArmen Confession)autoryzujący publikację zostal zeslany do SAchsenhausen, i zabity na smierc kilka miesiecy pozniej

  • cedet

    Oceniono 6 razy -2

    Gadanie CZERŃCÓW, że ŻYDZI są winni śmierci CHRYSTUSA są przyjmowane przez CIEMNY NARÓD jak KOMUNIA !! Ci POŻAL SIĘ BOŻE nauczyciele ZAPOMINAJĄ, że BÓG, w którego MAJĄ WIERZYĆ OWIECZKI jest BOGIEM ŻYDOWSKIM. Zapominają powiedzieć, że MARYJA, JÓZEF, CHRYSTUS i APOSTOŁOWIE BYLI ŻYDAMI !!!!CIEMNY LUDEK wierzy, że JEZUS urodził się w GRUDNIU I NA MROZIE w STAJENCE. To są FAŁSZYWE PRZEKAZY k.k. , a CIEMNY LUDEK polski dalej w to wierzy !!!!!!!!!!!!!

  • w11mil

    Oceniono 16 razy -2

    Zbyt dużo widziałem kłamstw i manipulacji abym bezkrytycznie przyjmował tego rodzaju twórczość.
    Ci ludzie albo nienawidzą Polaków, albo widzą w tym sposób na zrobienie międzynarodowej kariery. Takie podejście praktycznie uniemożliwia zachowanie naukowej uczciwości.

  • arara barara

    Oceniono 18 razy -2

    To teraz chętnie poczytam o amerykańskich żydach "ratujących" swoich współbraci z piekła holokaustu....
    Proponuję też lekturę książki dr Ewy Kurek "Gdy klasztor znaczył życie : udział żeńskich zgromadzeń zakonnych w akcji ratowania dzieci żydowskich w Polsce w latach 1939-1945"

  • wiesscar

    Oceniono 5 razy -1

    Zydzi generalnie nie identyfikowali sie z II RP. Woleli Niemcy, Rosję, Austrie. Latwiej interesy im sie robilo pod zaborami bo Polacy byli pilnowani przez zaborcow i mieli gorsza sytuacje.

  • wiesscar

    Oceniono 3 razy -1

    Czy ja bym ratowal Zyda komuniste wtedy? Polacy wiedzieli o Katyniu i co na Kresach Zydzi nawyrabiali. 1) Balbym sie wpadki i rozstrzelania lub obozu koncentracyjnego. 2) Dla Polski Zyd komunista to zagrozenie.

  • locke314

    Oceniono 3 razy -1

    Ciekawi mnie czy któryś z poniższych opluwaczy zadał sobie chociaż przez moment trud zastanowienia się czemu autor napisał taką właśnie książkę. Jakie były jego motywy, ile z przytoczonych materiałów dokładnie opisuje ówczesną rzeczywistość.... Pewnie niewielu, gros ugrzęzło w intelektualnym antysemickim bagienku, często nieświadomie - potwierdzając tym samym tezę autora. Antysemityzm u polskich katolików jest chyba nadal wsączany od dzieciństwa przez kościół.
    Niestety.
    Uderza mnie prymitywizm tych komentarzy, nawet irracjonalne bluzgi mogą przecież prezentować jakiś poziom, ale nie - zamiast rzucić w oponenta "zgniłym jabłkiem" wolą rzucać gów...
    A ono się przykleja.

  • nie_jadam_osmiorniczek

    Oceniono 7 razy -1

    Wczoraj Polska obchodziła Narodowy Dzień Pamięci Polaków Ratujących Żydów.
    Premier i Prezydent kraju wygłosili przemówienia....
    Ale żydowskiej gazety wydawanej w Polsce nic a nic to nie obchodzi.
    Nie piśnie na ten temat ani słówka.

    Wygląda na to, że ludzi ratujących Żydów faktycznie nie powinno się czcić. Ratowali kogoś, kto czuje do nas tylko zapiekłą nienawiść i pogardę.

  • rikol

    Oceniono 3 razy -1

    Antysemityzm był wtedy normą w całej Europie, niezależnie od tego, czy kraj był katolicki czy nie.

  • propaganda79

    Oceniono 9 razy -1

    I ponownie pytanie na które żaden żyd mi jeszcze nie odpowiedział. Skoro tak wam źle w Polsce to co tu jeszcze robicie?

    Gdybym przyszedł w gości do kogoś kto mnie obraża, bije i pali moją kukle to bym stamtąd czym prędzej wyszedł i nigdy nie wracał.

    To się nazywa honor. Dlaczego żydzi nie mają honoru?

  • Oceniono 7 razy -1

    Czyli według tego piśmidła, Kościół Katolicki zachęcał do mordowania tej nacji? Czytajcie dalej tę papkę, aby jeszcze bardziej rozmiękły wasze mózgownice.

  • luigi_vuitton11

    Oceniono 5 razy -1

    To mowicie, ze pan prof. Leociak tak mowi?
    A ja bym bardziej sie przychylal do wnioskow prof. Pierdociaka, ktory z kolei uwaza, iz prof. Leociak pominal bardzo wazna kwestie kompletnego znuzenia wszystkim tym co dotyczy spraw walkowanych do usioru a dot. narodu tzw., lepszego sortu.

  • masz01

    Oceniono 7 razy -1

    Skąd bierze się antysemityzm?
    - a no - jest zwykłym odreagowaniem na szowinistyczne, fałszywe, podstępne szkalowanie wszystkich wokół...
    - Ojciec mó ryzykując życiem własnym i najbliższych, w okresie okupacji hitlerowskiej II wś. ukrywał sześcioro Żydów, wszyscy przeżyli - dziś, według szowinistycznego, obrzydliwego szkalowania Polaków, ja jestem współwinny holokaustu...

  • mireczekb

    Oceniono 13 razy -1

    Dlaczego Żydzi nie ratowali Polaków w czasie wojny? Przecież obie nacje były zabijane przez Niemców. Zginęło po 3 miliony ludzi z każdego narodu. Polacy ratowali, o ratujących Żydach nie słyszałem.

  • mniklasp

    Oceniono 5 razy -1

    duzo w tym niestety prawdy, te nienawisc do Zydow kosciol wpajal z mabony biednym i zapyzialym polskim chlopom ktorzy ziejac nieawsicia do Zydow zapozyczali sie unich , zastawali swoje poletka ktore po kolejnej klesce przechodzily na wlasnoc Zydow. Z tym ze jak sie ma do tego ksiazka Kurek o ratowaniu dzieci zydowskich w zakonach polskich Prawda czy falsz? Na koniec: 'wase ulice nase kamenice" to a propos restytucji mienia zydowskiego w Polsce z mocy glosnego prawa ktory wymaga przegloswaina przez Kongres USA

  • 2doxa

    Oceniono 1 raz -1

    Dziwne, ze tym razem sie chcialo wstawic prawdziwe zdjecia, a nie stockowe.

  • amicus2012

    Oceniono 7 razy -1

    A może oderwijmy narracje antyżydowską od spojrzenia przez współczesne okulary. Dzisiaj łatwo nam oceniać postawy sprzęt 70-80-90 lat. Trochę to przypomina rekolekcję, gdzie rekolekcjonista gani uczestników za osoby, których nie ma w kościele.
    To jest analiza skutków, a nie przyczyn. Amerykanie przez dzisiejsze okulary ranią nas za antysemityzm. Czy są w stanie przez dzisiejsze okulary tak samo opisać sytuację Afroamerykanów w latach trzydziestych czy czterdziestych XX wieku? A może ciągoty Forda do nazizmu? Może jednak warto założyć tamte okulary... Dobrze wykonana kwerenda wymagałaby odniesienia się do tego, co wówczas było. A wówczas dzisiejsza narracja byłaby niezbyt nośną.

  • wlodzimierz.il

    Oceniono 19 razy -1

    >"Narracja o Kościele masowo ratującym Żydów podczas wojny jest mitem"

    Znowu podły artykuł w GW.
    Kto w czasie okupacji hitlerowskiej mógł "masowo" ratować Żydów?
    Pan Leociak dobrze wie, że nikt.
    Ale insynuuje, że to było możliwe tylko kler katolicki tego nie chciał robić.
    Podłe.

  • darazetes9898

    Oceniono 13 razy -1

    Teraz rozumiem dlaczego papiez Franciszek na spotkaniu z 4- ma najwyzszymi Rabinami swiata zydowskiego ucalowal im dlonie prawie przyklekajac dobrych kilka razy.

  • Anna Nowak

    Oceniono 19 razy -1

    Jeżeli autorm "Młynów" nie znalazł ani jednego bezinteresownego przypadku ukrywania Żydów w czasie wojny, to znaczy że szukał "pod tezę" książki. Tych przypadków było z pewnością bardzo mało, ale były. niedaleko Radomska jedna z rodzin na wsi nie tylko ukrywała rodzinę Żydów (skutecznie), ale odmówiła dwukrotnie przyjęcia wynagrodzenia (w czasie wojny i po niej). Ukrywała tych ludzi pomimo tego, że ich krewnych Niemcy skazali na śmierć za to samo. Tylko, że argumentowali to swoim chrześcijaństwem, więc nie bardzo by pasowali pisarzowi do tezy "...wszyscy...". "Wszyscy"to nigdy nie jest prawda.

  • sarna10

    0

    Pan Leociak to historyk ale literatury.....Chciałbym zobaczyć i zapoznać się z metodologią jego pracy..

  • 0

    Historia wg Napoleona to uzgodnione wersje kłamstw. Tak wyraził się po tym, jak wyczytał z pism brytyjskich, że był kazirodcą, mordował od dzieciństwa, pił krew etc. Ważne kto pisze historię i jaki ma w niej interes. Dobrą historię - również w kwestii holocaustu - można by napisać przedstawiając wszystkie jej wersje. Słusznie zauważył cesarz, ze w historii nie chodzi o prawdę, ale rozgrywanie terażniejszych interesów. Nigdy przeciwnik nie będzie przedstawiany w dobrym świetle - tym bardziej, gdy za "prawdą" stoją dwa fanatyzmy religijne (żydowski i katolicki) i nienasycona żądza korzyści materialnych.

  • faro50

    Oceniono 2 razy 0

    Książkowy przykład ojkofobii. Panie Leociak pan poprosi o azyl polityczny w Izraelu, na pewno nie odmówią.

  • wiesscar

    Oceniono 4 razy 0

    Co Zydzi w swojej religii (w kilku odmianach) maja wspolnego z polskim KK? Zyli w II RP Zydzi osobno od Polakow bo generalnie nie chcieli sie asymilowac - nawet na poziomie jezyka i prawa.
    Dlaczego KK mialby ich ratowac - narazajac sie samemu na represje jak wiekszosc to lewactwo i komunisci co Swiatlo na Zachodzie opowiedzial. Polski KK byl prześladowany przez Niemcow. Ksieza katoliccy byli mordowani w kilku obozach koncentracyjnych.
    Co do Starego Testamentu to jako letni katolik go nie uznaje. Dla mnie wazny jest tylko Nowy Testament. Stary Testament niech sobie Zydzi wyznaja - ponoc historia ich narodu.

  • n29a

    0

    "Nie chcę nikomu niczego podawać na tacy" - buk nie zapłać :)

  • sorrry

    Oceniono 14 razy 0

    "W tekstach dr Kurek nie ma rzeczywistości, są tylko fantazmaty." W tekstach dr Kurek nie ma fantazmatów tylko jest rzetelna praca na źródłach, głównie żydowskich. Najlepszym na to dowodem, jest fakt że pan profesor z gazwybu nie jest w stanie dyskutować z tymi tekstami więc chcąc je zdyskredytować musi je opluwać. Dr Kurek jest między innymi autorką pracy o tysiącach żydowskich dzieci uratowanych w polskich klasztorach co panu profesorowi najwyraźniej nie pasuje do koncepcji. Tej pracy nie kwestionują Żydzi ale dla lewackiego śmiecia z antypolskiej gadzinówki to są "fantazmaty".

  • glinda53

    Oceniono 2 razy 0

    cyt" że wisi nad Polską jakieś narodowo-katolickie fatum, z którego nie możemy się wyzwolić. To fatum wywraca u nas chrześcijaństwo do góry nogami, właściwie z niego kpi i mnie to, muszę przyznać, fascynuje." Mnie rowniez to fascynuje i zarazem zenuje ,hipokryzja kk to najprawdziwsze fakta, popatrzyc tylko na jego wyznawcow (bez generaloizacji) to nie poprzewracane do gory nogami to po prostu najsmieszniejsza atreapa wiary,mozna padac do rozpuku patrzac na to wszystko.To bylo podstawa do wystapienia z niego.Ale jak sloganuje kk w grupie jestesmy silniejsi,by dokopac innym........
    KK lubi sterowac ciemnota (ktorys z ksiezy zastrzegl ze palmy wykonane poza koscielnym nie przyjma wody swieconej :-))) czyz to nie biznes i to jakiego sortu?
    Zyd dla kk moze byc niebezpiecznym bo przeciez potrafi byc i inteligentny jak i ambitnym...........................choc w tym srodowisku rowniez sa ludzie na ktorych nie warto liczyc.

  • jurakuz

    Oceniono 14 razy 0

    hahhaha zero dowodów , tylko pomówienia i wynurzenia jakiegoś palanta. spójrzmy na te przytoczone dowody na polski i polskiego Kościoła antysemityzm: Hitler wita się z NIEMIECKIMI KSIĘŻMI, oczywiście przekaz podprogowy dla leminga jest taki iż to są księża polscy...dalej zdjęcie księdza polskiego BOHATERA, który ratował żydów, umieszczone w artykule i znów przekaz dla leminga idzie że to ktoś zły, skoro jego zdjęcie pokazano w takim kontekście. Dalej pada JEDNO JEDYNE konkretne nazwisko -ks. Tito:) tylko co on ma wspólnego z POLSKIM kościołem?żałosny koleś, żałosny artykuł, żałosna gazeta która w konflikcie polsko- żydowskim o ipn stanęła jawnie po żydowskiej stronie i zawsze o tym trzeba pamiętać

  • niepolactwo12

    Oceniono 2 razy 0

    Ponad temat "hisotryczny", teologiczny: w Biblii "Pan" to nie "Bog"! Ale i filozofia, i hermeneutyka biblijna (i kazdej innej "Ksiegi" oraz logika sw.Arystotelesa czy slowa samego (byc moze hisotrycznego Jezusa) w Marek 10:18 (to samo u innych Synoptykow) to ....zbytnia abstrakcja 21wieczengo Ciemnogrodu

  • gundyslaw

    Oceniono 14 razy 0

    Leociak wychowalismy się na jednym podwórku na Anielewicza gralismy razem w piłkę byłeś fajnym kolegą, a wyrosłeś na taką świnię.Dlaczego? Byłeś już wtedy taki chyba nie? Dla kariery?

  • kresedebarg

    Oceniono 6 razy 0

    ilu profesorów czy historyków tyle i rozmaitych teorii , przypomina mi to badania naukowe nad kawą, raz szkodzi , raz uzdrawia a ja mam sobie wybrać co mi najbardziej pasuje

  • shockoloco

    Oceniono 4 razy 0

    Dla mnie to nic nowego choc o wielu faktach nie wiedzialam.
    Na palcach jednej reki mozna policzyc w regionach tych z prawdziwym powolaniem.

    Jesli zastanawialiscie sie kiedys nad poczatkami samej religii jako nurtu spolecznego obecnego w wielu panstwach, to to bylo tak:

    Dawno, dawno temu, jeszcze w erze przed narodzinami Chrystusa, pewni madrzy, szanowani ludzie narodu - dzis nazwalibysmi ich medium - odkryli, ze niebo istnieje, pieklo istnieje jak i istnieje sila, ktora tym rzadzi oraz istnieje to, co uosabia te dwa swiaty czyli anioly vs demony.
    Ci medrcy kochali ludzi i zaczeli glosic swoje przekonania chcac ludzi przestrzec i przygotowac na ewentualny szok po smierci.
    To wlasnie z tej wiedzy zaczely wyrastac rozne odlamy religijne bo rozne panstwa zaczely dostrzegac, ze ludzie podazaja za wiara owych medrcow.
    Niestety, nierzadko rozne nacje zaczely obudowywac te wiare swoimi obrzedami czy wierzeniami nie stroniac od laczenia wiary z polityka tudziez sila pieniadza.

    W sredniowieczu nie bylo czarownic. Byli potomkowie owych starozytnych mistykow lub nowa ich generacja a kosciol - posiadajacy wowczas sporo wladzy administracyjnej - bal sie, ze ci mistycy odkryja to, co odkryli mistycy starozytni i ze zaczna glosic to powszechnie przez co kosciol moglby stracic wladze bo ludzie doszliby do wniosku, ze nie potrzebuja juz kosciola, zeby wierzyc w Boga i zeby wiedziec jak zyc (Kochaj Siebie i Innych - do tego sprowadza sie boska regula zycia). Kosciol sial wiec o tych mistykach zla fame nakazujac ich palenie na stosach. Ci mistycy mogli miec przenikliwe spojrzenie choc w glebi duszy przyjazne nastawienie wec nietrudno bylo nastawic prosty lud przeciwko takim osobom jesli je dostrzegano gdzies w tlumie.

    Skad to wiem?
    Powiedzmy, ze sama mam za soba mistyczne doswiadczenia (wczesniej tak sobie wierzylam w Boga; raczej, widzialam religie jako opium dla ludu) i pewnego dnia chetnie swiatu o tym opowiem. Poki co, opowiadam gdzie moge i kto chce o tym sluchac.

  • krypthos

    Oceniono 18 razy 0

    Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew, Żagiew!

  • gundyslaw

    Oceniono 1 raz 1

    Wyjatkowo tepy i wredny wuj.

  • luigi_vuitton11

    Oceniono 1 raz 1

    Pan Leociak czy inny pan Pociak wlewa (bo bylo tych infos az do rozpuku), tu po raz kolejny informacje o jednej, niebianskiej nacji, ktora krzywdzili wszyscy dookola.
    I ja zaluje tych wszystkich ,ktorzy byli ofiarami krzywdy.
    Ale.
    Skoro jednak z tematu krzywdy specjalnego "narodu wybranego" zrobiono miedzynarodowy teatr, ba, odnawialny coroczny akt strzelisty, to teraz po prostu nie wypada by nawet nie pisnac o ludobojstwie Palestynczykow by nie powiedziec ich rzezi gdy po nich sieka, niczym po kaczkach na polowaniu, uzbrojeni po zeby zolnierze izraelscy.
    - Trzeba bowiem zachowac proporcje Mocium Panie.
    Inaczej, gdy bede bezwiednie czytal, iz z Piatku na Sobote zgineli "kolejni demonstranci", zas z Soboty na Niedziele "zneutralizowano" jeszcze inna demonstracje bez istotnej informacji, ze za pierwszym razem zabito ponad 150 Palestynczykow zas za drugim zabito ponad dwustu zas pozostawiono na placu demonstracji ponad 500 rannych w tym okolo setki dzieci szkolnych o to taka informacja ma tedy wymiar zupelnie inny.
    Ja na ten przyklad nie chce byc traktowany przez zadna prase jako kolejny frajer, ktoremu sie wklada do mozgu, ze jednak w XXI-szym wieku istnieja podludzie.

  • wojciech6j

    Oceniono 7 razy 1

    Lemingom się wydaje, ze za okupacji było jak teraz, to znaczy można było wyjść i protestować pod bramą Oswiecimia itd itp. Otóż za okupcji za kromkę chleba dla Żyda można bylo zarobić kulkę w łeb, a za ukrywanie kulkę dostawałeś ty, żonka i dzieciaczki. Wiec zastanówcie się matoły zanim zaczniecie oskarżać.

  • obecny.tutaj

    Oceniono 3 razy 1

    Czas rozliczyć jeszcze tak zwane elity, łącznie z inteligencją, która wspierała ideę segregacji czyli getta ławkowe

  • antoniferdynand

    Oceniono 3 razy 1

    Polscy księża byli przede wszystkio postrzegani jako liderzy nieformalnych wspólnot narodowych skupionych wokół swoich parafii co było niezgodne z polityką okupanta. Zazwyczaj miało się to nijak do tematu Żydów.

  • iksis

    Oceniono 7 razy 1

    W wywiadzie z Michałem Komarem opowiada pan o tym, jak Żydówka mówiła do dziecka, żeby nie bawiło się z gojem, czyli z panem...

    Władysław Bartoszewski: Głupim gojem. Bo goj jest głupi.
    Czy po stronie żydowskiej był dostrzegany dystans czy niechęć wobec Polaków?

    Władysław Bartoszewski: Był. Niewątpliwie istniało poczucie obcości wzajemnej. Do siódmego roku życia mieszkałem w bezpośredniej bliskości Wielkiej Synagogi. Była najbliższą świątynią od mojego mieszkania, bliższą niż kościół katolicki. Do Nalewek miałem może 200 metrów. Tam mieściło się centrum żydowskiego życia. Moje Nalewki, moje Nalewki, to jest symbol, prawda? Ja te Nalewki widziałem jeszcze w 1933 r., jak miałem 11 lat. W tym wieku to już się widzi w zasadzie wszystko. Tam był osobny świat, ale izolacja raczej łagodna, nie taka nacechowana wrogością.

    Sprawa tkwi w mentalności. Szedłem z Józefem Kermiszem [dyrektorem archiwum Yad Vashem] po Mea Shearim, dzielnicy ultraortodoksów w Jerozolimie, nie miałem nakrycia głowy. I podeszła jakaś dziewczyna, zaczęła krzyczeć i wymachiwać pięściami, a potem plunęła mi pod nogi. Kermisz po hebrajsku coś jej tłumaczył. Potem mówi: "Prymitywna dziewczyna. Przecież ona nie wie, że pan jest gościem, nie jest Żydem, ale opowiada, że to jest prowokacja i pan popełnia ciężki grzech".

    Pytam: co pan jej powiedział?

    "Czemu ty się przejmujesz tym głupim gojem?". Przepraszam pana, ale inaczej by nie zrozumiała.

  • Oceniono 7 razy 1

    Źydzi odznaczali się męstwem w pomaganiu Polakom. Ich humanitaryzm mogąc dzisiaj poznać bliżej Palestyńczycy.

  • iksis

    Oceniono 9 razy 1

    A jak wybuchła wojna?

    - Jak wojna wybuchła przyszli Niemcy. Przyjechali i pojechali. Weszli Sowieci. To był 1939 rok. Przyszli w październiku. I Żydzi wtedy zaczęli rządzić. Wszystko wzięli w swoje ręce. Współpracowali z Sowietami, zsyłali na Rosję. O tu, obok naszego domu stała taka drewniana chałupa. Pamiętam taki dzień. Była szarówka, jak usłyszeliśmy: "Ludzie ratunku!". Ojciec zerwał się. Zaszedł do sąsiadów. A tam już Żydzi ładowali ich na samochód. Kierunek Rosja. My wszyscy na nogi i kto co miał, jakąś słoninę, mąkę, chleb to wszystko wrzucaliśmy na ten samochód. Był u nas ksiądz Radwański. To on budował plebanię i szkołę. Niemcy przyszli i zabrali go do Ełku, ale na krótko. Wrócił. Niemcy powiedzieli do niego, że jak przyjdą Sowieci, to cię wykończą, my nie musimy. I tak się stało. Sowieci go aresztowali. Trafił do Mińska do więzienia. A jego matkę wyrzucili z plebanii i mieszkała tutaj obok nas. Miała wtedy z 80 lat. Ona była dla mnie takim wzorem. Ja powiedziałam, że jak będę stara, to będę jak pani Radwańska układać pasjansa i papierosy palić i kawę pić. Jak ją na ten samochód wsadzali, jak przyszło do wywózki, to Sowietów było może czterech, reszta to byli Żydzi. Ja do dziś słyszę ten głos pani Radwańskiej: "Precz Żydzie. Ja sama", a on ją jeszcze popychał. To był ostatni transport do Rosji. Pani Radwańska miała gospodynię. Olesia się nazywała. Po tym jak zabrali panią zaszłam do niej na podwórko, a ona kury zapędza do kurnika i pakuje toboły. Pytam: "A gdzie Olesia idzie?", a ona: "Idę za swoją panią". Poszła pieszo do Grajewa i w ostatniej chwili ją wepchnęli do tego wagonu. Pojechała ze swoją panią. W Rosji ją dochowała.

    Jak wtedy traktowaliście Żydów?

    - Był taki moment, że przez dwa tygodnie nie było Niemców i nie było Sowietów. A był tutaj taki Żyd Kmiciński. Przez niego dużo ludzi siedziało w więzieniu w Grodnie. Wszyscy się bali, że będzie wskazywał i wydawał ludzi. Wtedy tego Kmicińskiego osądzili. Ludzie na karę śmierci go skazali. Przywieźli go tutaj do kościoła o godzinie 10 wieczorem. Księdza do spowiedzi zawołali i powiesili na drodze, na obrzeżach Rajgrodu i pochowali. Ale w tym czasie innych Żydów nikt nie ruszył. Nikt. Do nas przychodzili Żydzi do domu, bardzo często swój towar przynosili. Mieszkała z nami moja babcia. Przyszedł raz Żyd z towarem, a ona mówi do niego: "Boże mój Boże, jak my teraz będziemy żyli. A on na to: "Oj pani Gołębiewska, przy nas jakoś będzieta żyć".

    Taki Żyd Icek mówił do mego ojca: "Pan Bóg dał nam bryczkę i my na tej bryczce będziemy jechać". A mój ojciec mówił: "Ty się Icek tak nie ciesz, bo jeszcze jest Hitler". Mój ojciec pomagał Żydom. Woził ich na pole, później do getta woził jedzenie. Żydówka przychodziła do nas do domu i gotowała. Taką dobrą rybę gotowała. Wtedy nauczyłam się robić ryby po żydowsku. Traktowaliśmy ich normalnie, tak jak ludzi. Nikt im złego słowa nie powiedział.

    Co się wydarzyło w czerwcu 1941 roku?

    - Było ciepło. Żydów zaczęto zganiać na rynek. To prawda, że robili to Polacy. Niemców było dwóch. A ja w tym czasie byłam w domu u takiej zaprzyjaźnionej rodziny. Stałam w oknie, wszystko widziałam na własne oczy. Oni tych Żydów, a było ich może z dwudziestu, może trzydziestu, sami mężczyźni, ganiali na około parku. Tam rosły takie młode drzewka, ale nie pamiętam, jaki to był gatunek. Takie gibkie. Niemiec naginał drzewko i kazał każdemu Żydowi na nie skakać. Jak Żyd skakał, to on puszczał to drzewko i Żyd leciał do góry. Polacy na rynku ich nie bili. Ale przy rynku był dom Surowskich. Jak ci Żydzi biegali wokół rynku, wyszła pani Surowska i zabrała od Niemca pejcz. I tak ich niemiłosiernie lała. To za ojca, to za matkę, to za brata. Szału dostała.

  • lica79

    Oceniono 5 razy 1

    Ilość krzywd jakie wyrządził i wyrządza kościół jest nie do opisania. Bandy tresowanych mentalnie ludzi którzy w większości nie przejawiają przymiotów intelektualnych pióra mózgi wyborców jedna pieśnią co szczególnie widoczne jest w Polsce. W Polsce która pozwoliła na zawłaszczenie świata świeckiego w imię źle pojętej tradycji i cnoty wiary. Uwłaszczony na Bogu kler nie ma żadnych hamulców cóż się jednak dziwić skoro pozornie świecka władza oddaje im całe połacie naszego życia przy okazji pouczając nas jakim grzechem jest powątpiewanie w uczciwe zamiary kleru. Mądrzy Czesi już dawno nie pozwolili na tworzenia qwazi państwa w ich ojczyźnie, Polacy niestety nie mogą się wyzwolić z folwarcznej mentalności w której leżenie plackiem przed klerem jest cnota a nie oznaka niedojrzałości.

  • prochdast

    Oceniono 11 razy 1

    ilu żydów ratowało polaków ? a ilu polskich rodzin zostało straconych za ukrywanie żydów i nie wiele o tym osób wie ? siostra mojego dziadka Łasowska (Nowogródek) ukrywała u siebie matkę i czworo dzieci , Niemcy w jakiś sposób dowiedzieli się spalili dom zabili ja i jej dzieci ..dziadek w nocy pochował ich . teraz o tej sprawie wie tylko moja matka( 84 lat) i jej siostra i ja ...jej nazwisko nie widnieje w Jad waszem ile polskich rodzin zapłaciło najwyższa cenę na próżno

  • kreciarobota59

    Oceniono 11 razy 1

    Przez ostatnie dziesiątki lat oskarżanie Polaków przez Żydów o współudziale razem z Niemcami,tak Polaków wykurzyło że na pewno w przyszłości nikt wam ręki nie poda,bo jesteście Fałszywi,kłamliwy .Żaden naród w europie nie podał ,nie ratował was tylu co w Polsce.napiszcie mi ilu was uratowano w Europie zachodniej?Po drugie w armii Hitlera służyło 150-tysiecy Żydów od szeregowego do marszałka,ilu z nich uratowało Polaków,tak samo w w Armii czerwonej służyli Żydzi ilu uratowali Polaków przed wywózka na Sybir? Żyje 60-lat ale nie słyszałem o żadnej liczbie.To bogaci Żydzi,sieja ferment wśród nami,dla wyciągnięcia pieniędzy..

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX